Protestat kundër projektit turistik të planifikuar në ishullin e Sazanit kanë tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare. Rrjeti informativ Euronews i ka kushtuar një reportazh të zgjeruar kundërshtimit qytetar ndaj investimit të mbështetur nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.

Sipas medias ndërkombëtare, mijëra qytetarë kanë dalë në rrugët e Tiranës dhe në zonën e mbrojtur të Vjosë-Nartës për të kundërshtuar projektin, i cili parashikon ndërtimin e një resorti luksoz në ishullin e Sazanit. Protestuesit shprehin shqetësime për ndikimin e mundshëm në mjedis, biodiversitet dhe trashëgiminë natyrore të zonës.

Në artikull, Euronews shpjegon se termi “Ishulli Kushner” është një emërtim jozyrtar i përdorur nga kritikët e projektit për ishullin e Sazanit, i cili ndodhet në brigjet jugperëndimore të Shqipërisë, pranë Vlorës. Ishulli, me një sipërfaqe prej rreth 5.7 kilometrash katrorë, ka një histori të pasur ushtarake, duke shërbyer si bazë strategjike gjatë periudhës italiane dhe më pas si një nga objektet më të rëndësishme ushtarake gjatë regjimit komunist.

Sipas raportimit, projekti i propozuar nga kompania e investimeve Affinity Partners, e themeluar nga Jared Kushner, parashikon ndërtimin e një kompleksi turistik luksoz me hotele, vila, apartamente, marinë dhe struktura të tjera turistike. Vlera e investimit llogaritet në rreth 1.4 miliardë euro.

Mbështetësit e projektit, përfshirë qeverinë shqiptare, argumentojnë se investimi do të krijojë vende pune, do të tërheqë kapital të huaj dhe do të forcojë sektorin e turizmit. Nga ana tjetër, grupet mjedisore dhe aktivistët kërkojnë më shumë transparencë dhe garanci për mbrojtjen e ekosistemeve të ndjeshme të zonës.

Një nga simbolet më të spikatura të protestave është flamingoja rozë. Euronews thekson se ky simbol u përdor fillimisht në protestat për mbrojtjen e Lagunës së Nartës, habitat i rëndësishëm për flamingot dhe shumë specie të tjera shpendësh shtegtarë. Me kalimin e kohës, flamingoja është kthyer në simbol të rezistencës ndaj zhvillimeve që aktivistët i konsiderojnë të dëmshme për mjedisin.

Protestuesit kanë organizuar tubime duke mbajtur flamingo rozë gjigante, pankarta dhe mesazhe kundër projektit, duke e shndërruar atë që disa media e kanë cilësuar si “Revolucioni i Flamingove” në Shqipëri.

Reportazhi i Euronews evidenton përplasjen mes vizionit të qeverisë për zhvillimin e turizmit elitar dhe shqetësimeve të aktivistëve për ruajtjen e trashëgimisë natyrore, duke e kthyer projektin e Sazanit në një nga debatet më të nxehta publike në vend.

Artikulli i plotë:

"I njohur si Ishulli i Sazanit, ish-posti ushtarak italian dhe dikur baza detare sekrete komuniste po kontestohet përsëri, ndërsa planet për një vendpushim luksoz ngrenë pikëpyetje në lidhje me ruajtjen e tij. Mijëra njerëz dolën në rrugët e Shqipërisë për të protestuar kundër planeve për zhvillime në turizmin luksoz të lidhura me Jared Kushner dhe Ivanka Trump gjatë fundjavës.

Demonstruesit u mblodhën në kryeqytet, Tiranë, dhe në lagunën e mbrojtur Vjosa-Nartë në bregdetin Adriatik të vendit, ku aktivistët thonë se një projekt kërcënon një nga pikat më të rëndësishme të biodiversitetit në Mesdhe.

Duke valëvitur flamuj shqiptarë dhe duke mbajtur flamingo rozë të fryrë të cilat janë bërë simbol i lëvizjes protestuesit brohoritën “Anulojeni projektin!” dhe marshuan nën banderola që shkruanin “Ivanka shko në shtëpi” dhe “Shqipëria nuk është në shitje”. Por çfarë është saktësisht Ishulli Kushner, ku ndodhet dhe pse është bërë një pikë e nxehtë politike?

Cila është historia e Ishullit të Sazanit?

"Ishulli Kushner" është një nofkë jozyrtare për Ishullin e Sazanit, një pikë kryesore e pabanuar shqiptare në Mesdhe, në qendër të një zhvillimi të diskutueshëm të një resorti luksoz të mbështetur nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump. Termi është popullarizuar nga kritikët dhe aktivistët të cilët argumentojnë se shkalla e projektit mund ta transformojë rrënjësisht ishullin.

Ishulli ka një histori të gjatë ushtarake. Gjatë periudhës osmane, ishte kryesisht i pabanuar, por vendndodhja e tij e bënte atë një post të rëndësishëm detar. Pas pavarësisë së Shqipërisë në vitin 1912, kontrolli i ishullit u bë objekt pretendimesh konkurruese nga fuqitë rajonale.

Në vitin 1914, Italia pushtoi Sazanin, i njohur nga italianët si Saseno. Ishulli iu cedua zyrtarisht Italisë pas Luftës së Parë Botërore dhe u bë një bazë ushtarake e fortifikuar rëndë. Gjatë mbretërimit të Benito Musolinit, forcat italiane ndërtuan atje instalime ushtarake, kazerma dhe mbrojtje bregdetare, duke përdorur ishullin për të kontrolluar aksesin në detin Adriatik.

Pas Luftës së Dytë Botërore, ishulli iu kthye Shqipërisë dhe u bë një nga vendet ushtarake më të fshehta të vendit nën regjimin komunist të Enver Hoxhës.

Me një sipërfaqe prej rreth 5.7 kilometrash katrorë, është ishulli më i madh i Shqipërisë dhe është i njohur për vijën e tij të thyer bregdetare, tunelet e braktisura dhe qindra bunkerë të Luftës së Ftohtë.

Cila është përfshirja e Jared Kushner në Ishullin Sazan?

Jared Kushner po e mbështet zhvillimin përmes firmës së tij të investimeve, Affinity Partners. Projekti i propozuar, me vlerë rreth 1.4 miliardë euro, do të transformojë një pjesë të ishullit të Sazanit në një vendpushim luksoz me hotele, vila, apartamente, një marinë dhe ambiente të tjera luksoze. Projekti ka ngjallur kundërshtime nga grupet mjedisore dhe aktivistët vendas, të cilët argumentojnë se ai kërcënon ekosistemet e ndjeshme dhe i mungon transparenca e mjaftueshme.

Mbështetësit, përfshirë qeverinë e Shqipërisë, thonë se do të krijojë vende pune, do të tërheqë investime të huaja dhe do të nxisë turizmin. Projekti është reklamuar si një "eko-resort" luksoz që synon vizitorët e pasur ndërkombëtarë.

Ku është Ishulli Kushner?

Ishulli ndodhet në bregdetin jugperëndimor të Shqipërisë, në pikën ku deti Adriatik takohet me detin Jon, pranë qytetit të Vlorës. Ai shtrihet përgjatë Rivierës Shqiptare, një nga destinacionet turistike me rritjen më të shpejtë në Mesdhe dhe përballë Italisë.

Për pjesën më të madhe të shekullit të 20-të, ishulli shërbeu si bazë ushtarake dhe ishte kryesisht i mbyllur për publikun. Vendndodhja e tij strategjike e bëri atë një pikë të rëndësishme si gjatë pushtimit italian ashtu edhe gjatë epokës komuniste të Shqipërisë.

Pse protestuesit mbajnë imazhe të flamingove?

Flamingoja rozë është bërë simboli i kundërshtimit ndaj zhvillimit të mbështetur nga Kushner. Protestuesit mbajnë pankarta, kostume dhe banderola me flamingo për të tërhequr vëmendjen ndaj shqetësimeve në lidhje me ndikimin mjedisor të projekteve të mëdha turistike përgjatë bregdetit të Shqipërisë.

Simboli u shfaq për herë të parë gjatë demonstratave kundër zhvillimeve të resorteve në ligatinat bregdetare të ndjeshme përreth Lagunës së Nartës aty pranë, një habitat i rëndësishëm për flamingot dhe zogj të tjerë shtegtarë. Aktivistët më vonë e përvetësuan flamingon në një mënyrë më të gjerë si një simbol të mbrojtjes së mjedisit dhe rezistencës ndaj asaj që e shohin si zhvillim bregdetar të paqëndrueshëm.

Rama pretendon se pas protestave kundër zhvillimit bregdetar të lidhur me Kushnerin qëndron ‘lufta hibride’ Ndërsa protestat kundër projektit të Ishullit të Sazanit u rritën, flamingoja u bë imazhi përcaktues i lëvizjes. Demonstruesit kanë organizuar tubime duke mbajtur flamingo gjigantë rozë dhe duke veshur kostume me temë flamingoje, duke bërë që disa ta përshkruajnë fushatën si "Revolucioni i Flamingove" i Shqipërisë.

Për mbështetësit e lëvizjes, zogu përfaqëson si mbrojtjen e trashëgimisë natyrore të Shqipërisë, ashtu edhe kundërshtimin ndaj zhvillimeve që ata besojnë se i japin përparësi turizmit luksoz mbi ruajtjen e mjedisit dhe aksesin publik.", shkruan Euronews