TIRANË – Regjisori, aktori dhe producenti i njohur shqiptar, Mevlan Shanaj, i është drejtuar me një letër të hapur tejet mprehtë dhe emocionale kryeministrit Edi Rama. Përmes këtij shkrimi të titulluar “Requiem për një besim”, Shanaj analizon rrugëtimin e Ramës që nga fillimet e angazhimit politik në dhjetor të vitit 1990 e deri më sot, duke shprehur hapur zhgënjimin e tij dhe të shumë qytetarëve që dikur i besuan.

Shanaj sqaron se kjo letër nuk vjen si një sulm nga një kundërshtar politik, por si një reflektim nga një mik i vjetër që e ka njohur Ramën përpara se të merrte postet e larta shtetërore.

Kujtimet nga viti ’90: “Njeriu që kishte frikë nga pushteti”

Në pjesën e parë të letrës, regjisori Shanaj sjell në vëmendje episode të patreguara nga fillimet e pluralizmit, kur Edi Rama sapo ishte kthyer nga Korfuzi dhe i ishte bashkuar Lëvizjes Studenti. Ai kujton natën kur Rama refuzoi të shkonte në Shkodër për të organizuar Partinë Demokratike, duke thënë me ironi se "nuk ishte Vasil Shanto që të bredhje me motor për të krijuar një parti".

Më tej, Shanaj tregon se ishte ai që ndërhyri që Rama të merrte fjalën në mitingun e madh para Stadiumit “Qemal Stafa”, ku artikuloi fjalinë e famshme kundër regjimit: “Na skuqi si rusë, na zverdhi si kinezë, na nxiu si shqiptarë. Enver Hitler.”

“Më kujtohet kur, i mbyllur në dhomë, i mbingarkuar nga përgjegjësia, më the: ‘Si pranova të bëhem ministër? Ku e bëj dot unë këtë punë?’ Dhe pikërisht atë njeri besuam. Nuk besuam vetëm artistin. Besuam njeriun që dukej se kishte frikë nga pushteti më shumë sesa etje për të”, shkruan Shanaj.

Krisja e madhe: Akuzat për korrupsion dhe dy zëvendëskryeministrat

Zhgënjimi i regjisorit lidhet drejtpërdrejt me vitet e gjata të qëndrimit në pushtet dhe me skandale të njëpasnjëshme që, sipas tij, kanë tronditur besimin publik. Shanaj rreshton akuzat që rëndojnë mbi qeverisjen aktuale, duke vënë theksin te zyrtarët e lartë dhe mbylljen e pushtetit në vetvete.

Korrupsioni në qeverisje: Akuza të panumërta ndaj ministrave, deputetëve dhe kryetarëve të bashkive.

Kriza e besimit: Dy zëvendëskryeministra që u kthyen në simbol të një krize të rëndë morali dhe besimi.

Mbrojtja politike: Përshtypja se mbrojtja brenda llojit është bërë më e fortë se përgjegjësia përpara qytetarëve.

“Zemërimi dhe mosbesimi janë bërë realitet politik”

Në mbyllje të mesazhit të tij të ndjerë, Mevlan Shanaj nënvizon se kjo letër është një thirrje për reflektim përpara se të jetë vonë, pasi distanca mes Edit të vitit 1990 dhe kryeministrit të sotëm është bërë e pamatshme.

“Mjafton të shohësh zemërimin, mosbesimin dhe reagimin publik për ta kuptuar. Prandaj sot nuk po shkruaj një aktakuzë politike. Po shkruaj një requiem për një besim. Sepse të kam njohur kur nuk të linin të flisje. Të kam njohur kur dyshoje nëse mund të mbaje mbi supe peshën e një detyre. Të kam njohur kur liria të dukej më e rëndësishme se pushteti. Dhe pikërisht për këtë arsye pyetja ime është e thjeshtë: Pse na zhgënjeve ne që të besuam?”, përfundon letrën e tij regjisori i njohur.

Reagimi i plotë:

REQUIEM PËR NJË BESIM Edi Rama, Sot po të shkruaj jo si kundërshtar politik, por si një njeri që të ka njohur para se pushteti të bëhej pjesë e jetës tënde. Po të shkruaj sepse ndiej se mes Edit që kam njohur dhe Edit që shoh sot ekziston një distancë që nuk mund të mos më bëjë të reflektoj. Më kujtohet dhjetori i vitit 1990. U ktheve nga Korfuzi dhe shkove drejt Qytetit Studenti, asaj që ishte bërë Meka e Lirisë shqiptare. Ti vije nga bota e artit, nga “Refleksionet”, me bindjen se duhej të ishe pjesë e asaj lëvizjeje që po ndryshonte historinë. Por dera nuk t’u hap. Po atë natë erdhe në shtëpinë time. Më tregove se Gramos Pashko dhe Arben Imami të kishin propozuar të shkoje në Shkodër për të organizuar strukturat e para të Partisë Demokratike. Nuk kishe pranuar. Me atë ironinë tënde karakteristike the se nuk ishe Vasil Shanto që të bredhje me motor për të krijuar një parti. Në atë përgjigje kishte diçka që më pëlqeu: Refuzimin për t’u bërë ushtar i verbër i kujtdo. Pak kohë më vonë, në mitingun e madh para Stadiumit “Qemal Stafa”, më kërkove të ndërhyja që të merrje fjalën. Lista e folësve ishte mbyllur. Kur mbarova fjalimin tim, të ftova para turmës. Ti fole. Dhe në fund the fjalinë që atëherë bëri bujë: “Na skuqi si rusë, na zverdhi si kinezë, na nxiu si shqiptarë. Enver Hitler.” Ishte një nga deklaratat më të forta që ishin dëgjuar deri në atë moment. Dikush pranë meje tha: “E pe sa radikal është?” Po, ishe radikal. Por ishte radikalizmi i njeriut që kërkonte ndryshim. Më vonë të pashë të plagosur, të goditur barbarisht, dhe shumë prej nesh u gjendëm pranë teje. Të pashë edhe kur pranove të bëheshe ministër. Më kujtohet shqetësimi yt i asaj kohe. Më kujtohet kur, i mbyllur në dhomë, i mbingarkuar nga përgjegjësia, më the: “Si pranova të bëhem ministër? Ku e bëj dot unë këtë punë?” Dhe pikërisht atë njeri besuam. Nuk besuam vetëm artistin. Besuam njeriun që dukej se kishte frikë nga pushteti më shumë sesa etje për të. Kur më pas u ngjite në majat e politikës shqiptare, të mbështeta. Kam menduar dhe kam thënë se Shqipëria kishte nevojë për më shumë emancipim, për më shumë liri shpirtërore dhe qytetare, sesa për moralizma provinciale. Por vitet kaluan. Dhe bashkë me to u grumbulluan akuza për korrupsion ndaj ministrave, deputetëve, kryetarëve të bashkive dhe zyrtarëve të lartë të qeverisjes suaj. Dy zëvendëskryeministra u bënë simbol i një krize të rëndë besimi. U krijua përshtypja se pushteti po bëhej gjithnjë e më i mbyllur në vetvete dhe se mbrojtja politike shpesh ishte më e fortë se përgjegjësia publike. Ndoshta disa prej këtyre perceptimeve janë të drejta, ndoshta disa jo. Por një gjë është e sigurt: ato ekzistojnë. Dhe kur një perceptim pushton mendjen e një pjese të madhe të shoqërisë, ai bëhet realitet politik. Mjafton të shohësh zemërimin, mosbesimin dhe reagimin publik për ta kuptuar. Prandaj sot nuk po shkruaj një aktakuzë politike. Po shkruaj një requiem për një besim. Sepse të kam njohur kur nuk të linin të flisje. Të kam njohur kur dyshoje nëse mund të mbaje mbi supe peshën e një detyre. Të kam njohur kur liria të dukej më e rëndësishme se pushteti. Dhe pikërisht për këtë arsye pyetja ime është e thjeshtë: Përse na zhgënjeve? NE QË TË BESUAM !!!!