Një studim i Institutit Brookings tregon një hendek të qartë mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Evropa në përdorimin praktik të inteligjencës artificiale (IA) në vendin e punës, duke ngritur pyetje mbi shkaqet strukturore të këtij diferencimi.

TIRANË, 1 qershor 2026 – Sipas raportit, kompanitë amerikane po e integrojnë IA-në më shpejt dhe më gjerësisht në operacionet e përditshme krahasuar me bizneset evropiane. Studimi, i cili përfshin mbi 5,000 të anketuar në disa vende, tregon se rreth 43% e punonjësve në SHBA përdorin IA në punë, ndërsa mesatarja në Evropë është 32%.

Në nivel kompanish, diferenca është po ashtu e dukshme: 34% e firmave amerikane përdorin IA për qëllime të ndryshme, krahasuar me rreth 20% në Bashkimin Evropian. Hendeku është edhe më i madh në sektorin e prodhimit, ku SHBA ka përqindje gati dyfish më të lartë të adoptimit.

Struktura menaxheriale si faktor kyç

Një nga gjetjet kryesore të studimit është roli i menaxhimit. Në SHBA, punonjësit raportojnë më shpesh se përdorimi i IA-së inkurajohet nga drejtuesit dhe mbështetet me mjete të brendshme specifike. Rreth 42% e të anketuarve amerikanë thonë se kanë si mbështetje menaxheriale ashtu edhe mjete të dedikuara, ndërsa në vende si Franca dhe Italia kjo shifër bie në rreth 17% dhe 16%.

Sipas studiuesve, kjo mungesë inkurajimi institucional shpjegon pjesën më të madhe të diferencës mes dy rajoneve, duke sugjeruar se problemi nuk është vetëm teknologjik, por organizativ dhe kulturor.

Kultura e punës dhe nxitjet ekonomike

Raporti thekson gjithashtu se kompanitë amerikane shpesh shpërblejnë dhe promovojnë punonjësit që përdorin IA, duke krijuar një motivim shtesë për adoptim. Në të kundërt, në shumë kompani evropiane mungojnë struktura të tilla nxitëse.

Ndikim të rëndësishëm ka edhe madhësia e kompanive: ndërmarrjet e mëdha (mbi 250 punonjës) në të dy rajonet kanë më shumë gjasa të përdorin IA sesa bizneset e vogla, por SHBA mbetet më përpara edhe në këtë segment.

Përfundim

Studimi sugjeron se Evropa nuk po mbetet prapa për shkak të mungesës së teknologjisë, por për shkak të mënyrës se si organizohen bizneset dhe si menaxhohet ndryshimi teknologjik. Pa ndryshime në kulturën menaxheriale dhe nxitje të brendshme, hendeku me SHBA-në mund të vazhdojë të thellohet në vitet e ardhshme.