Shkencë – Ditët në Tokë po zgjasin gradualisht, pasi rrotullimi i planetit po ngadalësohet në mënyrë të matshme, sipas një studimi të ri shkencor, edhe pse ndryshimi mbetet i padukshëm për jetën e përditshme.

Sipas kërkimit të publikuar në revistën “Journal of Geophysical Research: Solid Earth”, gjatësia e ditës është rritur me rreth 1.33 milisekonda për shekull gjatë dy dekadave të fundit, duke treguar një trend të ngadaltë por të vazhdueshëm.

Shkencëtarët e lidhin këtë fenomen kryesisht me ndryshimet klimatike, veçanërisht me shkrirjen e akullnajave në Arktik, Groenlandë dhe Antarktidë. Shpërndarja e ujit nga polet drejt oqeaneve ndryshon shpërndarjen e masës së Tokës, duke ndikuar në shpejtësinë e rrotullimit të saj.

Fenomeni shpjegohet në mënyrë të thjeshtë përmes analogjisë së një patinatoreje artistike: kur krahët janë të mbledhur, rrotullimi është më i shpejtë, ndërsa kur masa shpërndahet më larg boshtit të trupit, lëvizja ngadalësohet.

“Kur masa largohet nga boshti i rrotullimit, rrotullimi ngadalësohet”, ka shpjeguar gjeoshkencëtari Benedikt Soja nga Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Zyrih (ETH Zürich), një nga autorët e studimit.

Sipas tij, megjithëse njerëzit e perceptojnë ditën si 24-orëshe të pandryshueshme, matjet e sakta tregojnë se kohëzgjatja e saj ndryshon në mënyrë të vazhdueshme.

Studiuesit theksojnë se nuk pritet një ndryshim i ndjeshëm brenda një kohe të shkurtër, pasi do të nevojiten miliona vite që këto ndryshime të bëhen të dukshme për jetën në Tokë. Megjithatë, ritmi aktual i ngadalësimit konsiderohet i pazakontë në shkallë gjeologjike.

Për të arritur në këto përfundime, shkencëtarët kanë analizuar edhe të dhëna nga fosilet e organizmave detarë të lashtë, të cilët ruajnë “gjurmë kimike” që ndihmojnë në rindërtimin e kushteve të Tokës në miliona vite më parë.

Megjithëse ndryshimet janë të vogla, ekspertët paralajmërojnë se ato mund të ndikojnë në teknologjitë moderne të navigimit dhe komunikimit, përfshirë sistemet GPS dhe satelitët, të cilët varen nga matje jashtëzakonisht të sakta të rrotullimit të Tokës.

“Ne mund ta ngadalësojmë këtë prirje, por nuk mund ta përmbysim aktualisht”, ka shtuar Soja, duke theksuar se ndryshimet klimatike mund të kenë ndikime më të gjera në të ardhmen.