UASHINGTON — Një masë gjigante toke e zhytur nën ujërat e Paqësorit Jugor ka sfiduar zyrtarisht hartën tradicionale të botës. Pas dekadash kërkimesh intensive, komuniteti ndërkombëtar i gjeologëve ka konfirmuar se struktura gjeologjike e njohur si Zealandia përmbush të gjitha kriteret shkencore për t’u klasifikuar si kontinenti i tetë i planetit Tokë.

Ndryshe nga shtrati tipik vullkanik i oqeaneve, kjo masë tokësore e fshehur karakterizohet nga një kore gjeologjike shumë më e trashë dhe nga prania e lartë e shkëmbinjsh granitikë e sedimentarë. Sipas studiuesve, këto karakteristika specifike—përbërja kontinentale, struktura e vazhdueshme dhe izolimi i qartë nga korja oqeanike përreth—janë provat e pakontestueshme që e rendisin Zealandia-n si një kontinent më vete, pavarësisht se mbi 90% e sipërfaqes së saj ndodhet nën ujë.

Gjeologët shpjegojnë se Zealandia ka qenë pjesë e superkontinentit të lashtë të Gondvanës (Gondwana), ku miliona vite më parë ishte e lidhur ngushtë me masat tokësore që sot formojnë Afrikën, Amerikën e Jugut, Antarktidën dhe Australinë. Si pasojë e lëvizjeve të vrullshme të pllakave tektonike dhe proceseve të shtrirjes së kores, ajo u shkëput gradualisht dhe nisi një proces fundosjeje miliona-vjeçar, duke mbetur e padukshme për syrin e njeriut deri në zhvillimin e teknologjive moderne të skanimit satelitor dhe detar.

Ky konfirmim zyrtar po konsiderohet nga komuniteti shkencor si një arritje e jashtëzakonshme për kuptimin e evolucionit tektonik të Tokës. Zbulimi jo vetëm që pasuron tekstet shkencore, por detyron gjeografët të rishikojnë ndarjen tradicionale të kontinenteve dhe historinë gjeologjike të planetit tonë.