TIRANË, 28 Maj 2026 – Parashikimi i tërmeteve ka qenë gjithmonë sfida më e vështirë, dhe deri më tani e konsideruar e pamundur, në të gjithë shkencën e Tokës. Dekada të tëra kërkimesh të rëndësishme ndërkombëtare ende nuk kanë arritur të zbulojnë me saktësi sinjalet se kur do të ndodhë një tërmet dhe sa shkatërrues do të jetë ai.

Megjithatë, një dritë shprese vjen nga teknologjia e fundit. Një ndihmë thelbësore po ofrohet nga Inteligjenca Artificiale (IA), e cila mund të njohë automatikisht sinjalet që i paraprijnë një tërmeti duke analizuar të dhënat e lidhura me lëvizjen e çarjeve të Tokës (shkëputjeve tektonike). Roli i "Machine Learning" dhe algoritmeve të avancuara

Ky përparim vjen falë Machine Learning (Mësimit Automatik), një metodë e pambikëqyrur që funksionon pa udhëzime të paracaktuara. Ky sistem ka aftësinë të identifikojë në mënyrë autonome ngjashmëritë ose strukturat e fshehura në të dhënat që regjistrohen para se të ndodhë një lëkundje.

Për të arritur në këto rezultate, një ekip shkencëtarësh ndërkombëtarë ka ndjekur këtë proces:

Mbledhja e të dhënave: U morën në analizë të dhënat e pesë tërmeteve më të rëndësishme në botë, të cilat nuk ishin paraprirë nga ndonjë valë e jashtme sizmike.

Përpunimi dhe katalogimi: I gjithë ky informacion u përpunua nga algoritmi, i cili bëri klasifikimin dhe grupimin e të dhënave në "familje" të ndryshme.

Identifikimi i treguesve: Sistemi arriti të kuptonte vetë se mbi cilat ndryshime specifike të dhënash duhej të përqendrohej, duke izoluar ato që i paraprinë lëkundjeve.

Shënim i rëndësishëm: Ky zbulim ende nuk mundëson parashikimin e saktë në kohë të tërmeteve, por ka nxjerrë në pah se në cilët tregues fizikë duhet të përqendrohet një studim sistematik në të ardhmen.

Drejt një kuptimi të ri të fenomeneve fizike

Sipas studiuesve, ky projekt vërtetoi se analiza e Inteligjencës Artificiale, përmes teknikave shumë të përparuara të përpunimit, mund të përmirësojë rrënjësisht të kuptuarit e fenomeneve fizike që nxisin evolucionin e çarjeve të tokës. Ky mbetet një hap historik drejt deshifrimit të sinjaleve pararendëse të tërmeteve.