Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) ka publikuar një raport të ri që e paraqet Ballkanin Perëndimor si rajon me rëndësi strategjike për sigurinë dhe interesat ekonomike të SHBA-së. Dokumenti, i titulluar “Politika e Shteteve të Bashkuara për Promovimin e Stabilitetit dhe Prosperitetit në Ballkanin Perëndimor”, është dorëzuar në Kongres në përgjigje të një kërkese nga janari 2026.

Sipas raportit, stabiliteti i rajonit dhe avancimi i interesave ekonomike amerikane atje e bëjnë SHBA-në më të sigurt, më të fortë dhe më të begatë. DASH thekson se politika amerikane nuk ka për qëllim “shpëtimin apo rindërtimin” e shteteve, por promovimin e stabilitetit dhe partneriteteve me përfitim të ndërsjellë.

Prioritetet kryesore të SHBA-së në Ballkan përfshijnë:

Ruajtjen e stabilitetit rajonal dhe forcimin e aktorëve lokalë për zgjidhjen e kontesteve. Kundërshtimin e ndikimit të Rusisë dhe Kinës, të cilat sipas raportit përdorin presion politik, ekonomik dhe propagandë për të zgjeruar ndikimin e tyre. Zgjerimin e bashkëpunimit ekonomik, investimet në energji dhe infrastrukturë, si dhe forcimin e bashkëpunimit në fushën e sigurisë. Luftën kundër krimit të organizuar, përfshirë kartelet e drogës, trafikimin e migracionit dhe krimin kibernetik.

Kosova dhe Serbia: Raporti nënvizon se SHBA vazhdon të inkurajojë normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet tyre dhe thekson rolin e trupave amerikane në KFOR si “komponent kyç për garantimin e një mjedisi të sigurt”. Po ashtu, mbështetet transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në një forcë profesionale të mbrojtjes territoriale dhe projektet energjetike lokale.

Ekonomia dhe infrastruktura: Ballkani Perëndimor paraqitet si rajon me potencial tregtar, me popullsi 18 milionë banorë, burime natyrore, korridore transporti dhe fuqinë punëtore të kualifikuar. Megjithatë, infrastrukturat transportuese, energjetike dhe digjitale konsiderohen të mangëta, duke rritur kostot dhe penguar integrimin e tregjeve. Projekti prioritar i SHBA-së përfshin gazsjellës dhe zhvillime hidroenergjetike në Shqipëri, Bosnje e Hercegovinë, Maqedoni të Veriut, Serbi dhe Kosovë.

Konkluzioni i DASH: SHBA do të angazhohet për krijimin e një mjedisi të favorshëm për biznesin amerikan, përmes uljes së pengesave rregullatore, forcimit të zbatimit të kontratave dhe transparencës së prokurimeve. Qëllimi është që Ballkani të jetë i qëndrueshëm, i sigurt dhe i lidhur ngushtë me tregjet evropiane.

Raporti nënvizon se epoka e ndërtimit të shteteve nën udhëheqjen amerikane ka kaluar, duke hapur rrugën për një rol më strategjik dhe ekonomik të SHBA-së në rajon.