Pesë zhytës italianë me përvojë të avancuar në zhytje teknike kanë humbur jetën gjatë një ekspedite nënujore në ujërat e Maldive, në zonën e atolit Vaavu Atoll. Ngjarja ka hapur hetime të gjera mbi rrethanat e aksidentit, i cili ka ndodhur në thellësi mbi 50 metra.

Sipas të dhënave paraprake, grupi kishte nisur një zhytje që konsiderohej e planifikuar dhe profesionale, por diçka ka shkuar keq në fazën e eksplorimit në ambiente nëndetare me shpella.

Mes viktimave raportohet se ndodhen biologia detare Monica Monfalcone, vajza e saj Giorgia Sommacal, studiuesja Muriel Oddenino, si dhe instruktorët e zhytjes Gianluca Benedetti dhe Federico Gualtieri.

Hetuesit po shqyrtojnë disa pista kryesore për të rindërtuar minutat e fundit të ekspeditës, duke përfshirë kushtet e detit, gabimet e mundshme njerëzore dhe problemet teknike në pajisjet e zhytjes.

Një nga hipotezat kryesore lidhet me fenomenin e njohur si “narkozë nga azoti”, i cili mund të shfaqet në thellësi mbi 40 metra dhe ndikon në aftësinë e zhytësve për të menduar dhe orientuar veten.

Në thellësi 50–60 metra, ky efekt mund të shkaktojë konfuzion, humbje orientimi dhe ngadalësim të reflekseve, duke e bërë çdo gabim potencialisht fatal, sidomos në ambiente të mbyllura si shpella nënujore.

Një tjetër pistë hetimi lidhet me humbjen e orientimit brenda shpellës, ku dukshmëria mund të reduktohet ndjeshëm për shkak të rrymave dhe turbullirës së ujit. Në këto kushte, zhytësit përdorin një linjë orientimi të njohur si “fili i Ariadnës”, për të gjetur daljen.

Ekspertët theksojnë se në rast të rrymave të forta apo lëvizjes së sedimentit, edhe llambat e zhytjes mund të bëhen të pamjaftueshme, duke e bërë orientimin pothuajse të pamundur.

Po ashtu po hetohet edhe mundësia e problemeve me përzierjet e gazit në bombolat e frymëmarrjes, të cilat në zhytjet teknike duhet të jenë të kontrolluara me saktësi të lartë. Një ndotje e mundshme me monoksid karboni ose substanca të tjera toksike mund të çojë në humbje ndjenjash.

Megjithatë, ekspertët e konsiderojnë më pak të mundshme që një problem i tillë të ketë prekur njëkohësisht të gjithë anëtarët e grupit, veçanërisht duke pasur parasysh nivelin e lartë të përvojës së pjesëmarrësve.

Në ditën e ngjarjes, në zonë kishte paralajmërim meteorologjik dhe rrymat në Vaavu Atoll njihen për paqëndrueshmëri të lartë, sidomos pranë hyrjeve të shpellave nënujore.

Ndryshimet e shpejta të baticës mund të krijojnë rryma të forta dhe vorbulla që e bëjnë zhytjen shumë më të rrezikshme sesa në kushte normale.

Rregulloret lokale zakonisht lejojnë zhytje rekreative deri në 30 metra, ndërsa ekspedita në këtë rast ka shkuar përtej këtij kufiri, duke hyrë në territor të zhytjes teknike që kërkon protokolle shumë më të rrepta sigurie.

Hetimet vijojnë për të përcaktuar nëse tragjedia është shkaktuar nga një kombinim faktorësh, përfshirë kushtet ekstreme, gabimin njerëzor dhe komplikime teknike.

Autoritetet theksojnë se në aksidentet e zhytjes, fatkeqësitë rrallë vijnë nga një shkak i vetëm, por nga një zinxhir ngjarjesh që çojnë në humbjen e kontrollit në një mjedis ekstrem.