Kongresi i Bashkimit i koalicionit politik shqiptar VLEN, tashmë pjesë e qeverisë në Maqedoninë e Veriut, ka shkaktuar reagime dhe debate të shumta politike në Shkup dhe Prishtinë, pas pjesëmarrjes së kryeministrit të Kosovës Albin Kurti krah homologut maqedonas Hristijan Mickoski.

Kongresi u zhvillua në Shkup, ku VLEN u formalizua si një parti e vetme politike, duke bashkuar subjektet që deri më tani funksiononin në formë koalicioni. Në aktivitet morën pjesë figura politike nga Kosova, Shqipëria dhe trevat shqiptare në Maqedoninë e Veriut, ndërsa vëmendja më e madhe u përqendrua te pamjet e Kurtit pranë Mickoskit, të cilat kanë nxitur interpretime dhe kritika për një afrim politik mes tyre.

Reagimet janë lidhur edhe me zhvillimet e fundit për të drejtat e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, veçanërisht protestat e studentëve shqiptarë që kërkojnë testim në gjuhën shqipe në provimin e jurisprudencës. Kritikët pretendojnë se qeveria e drejtuar nga VMRO-DPMNE po dobëson përfaqësimin shqiptar në institucione dhe po cenon frymën e Marrëveshja e Ohrit.

Debate të forta shkaktoi edhe mungesa e himnit kombëtar shqiptar në hapjen e Kongresit. Në ceremoni u interpretua vetëm himni i Bashkimit Europian, ndërsa mungesa e simbolikës kombëtare shqiptare u konsiderua nga kritikët si një mesazh politik problematik. Në sallë ishin të pranishëm pesë liderët e VLEN-it, delegatë shqiptarë nga gjithë trevat shqiptare të RMV-së, si dhe kryeministri Kurti.

Një tjetër element që u komentua ishte mungesa e përfaqësuesve të Ministrisë së Jashtme të Shqipërisë dhe e ministrit Ferit Hoxha në këtë aktivitet.

Figura publike dhe përfaqësues politikë në Maqedoninë e Veriut reaguan menjëherë pas Kongresit. Aktivisti nga Shkupi Blendi Hodai kritikoi qasjen e Kurtit, duke deklaruar se “si Kurtit ashtu edhe Mickoskit u leverdis një shqiptar i dobët në institucione, pa bosht dhe pa guxim”.

Ndërkohë, kryetari i Këshillit të Komunës së Tearcës, Besnik Osmani, reagoi për mungesën e himnit shqiptar në Kongres.

“E ndaluan gjuhën shqipe. E ndërprenë përfaqësimin e drejtë. E nënçmuan vullnetin e popullit. Tani heshtën edhe himnin”, shkroi ai në reagimin e tij publik.

Nga radhët e BDI reagoi edhe Irfan Buçi, i cili e cilësoi zhvillimin si “ndikim të botës serbe dhe të Albin Kurtit në Maqedoninë e Veriut”.

Kongresi i VLEN-it vjen në një moment të ndjeshëm politik për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, teksa debatet për përfaqësimin politik, përdorimin e gjuhës shqipe dhe raportet me qeverinë maqedonase mbeten në qendër të diskutimeve publike.