Organizata ndërkombëtare Amnesty International paraqet një panoramë shqetësuese në raportin e saj më të fundit, duke theksuar se shkeljet e të drejtave të njeriut janë në rritje globale dhe shpesh mbeten pa ndëshkim.

Në raportin vjetor 2025/2026, të publikuar në disa vende të botës, organizata konstaton se viti 2025 u dominua nga veprime të liderëve të fuqishëm, të cilët përshkruhen si “grabitqarë” në ndjekje të interesave politike dhe ekonomike. Në këtë kontekst përmenden figura si Donald Trump, Vladimir Putin dhe Benjamin Netanyahu, për të cilët raporti pretendon se kanë kontribuar në përshkallëzimin e dhunës dhe destabilitetit.

Sipas Sekretares së Përgjithshme të Amnesty International në Gjermani, Julia Duchrow, situata më urgjente aktualisht është ajo në Iran. Ajo thekson se popullsia përballet me një kërcënim të dyfishtë: nga njëra anë sulmet e Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, dhe nga ana tjetër represioni i brendshëm nga vetë autoritetet iraniane.

“Shkeljet e ligjit ndërkombëtar nuk sjellin përmirësim të situatës. Ekziston rreziku i përshkallëzimit të mëtejshëm të dhunës ndaj popullsisë,” thekson Duchrow, duke shtuar se ndryshimi i regjimit nuk mund të arrihet jashtë kornizës së së drejtës ndërkombëtare. Raporti evidenton gjithashtu një dobësim të rendit ndërkombëtar të ndërtuar pas Luftës së Dytë Botërore dhe Holokaustit. Sipas Amnesty, shumë shtete po largohen nga parimet e një sistemi të bazuar në rregulla, ndërsa vendet që mbështesin demokracinë dhe shtetin e së drejtës shpesh shfaqen të pafuqishme.

Megjithatë, organizata thekson se instrumente kyçe si Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut mbeten themel i rëndësishëm dhe nuk duhet të konsiderohen të tejkaluara. Sipas raportit, pretendimet për “fundin e rendit ndërkombëtar” janë të ekzagjeruara.

Amnesty International kritikon në mënyrë të veçantë politikat e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, duke ngritur shqetësime për konfliktet në Lindjen e Mesme dhe pasojat mbi civilët. Po ashtu, organizata akuzon Rusinë për vazhdimin e krimeve kundër njerëzimit në Ukrainë.

Pavarësisht panoramës së zymtë, raporti sjell edhe elemente shprese, duke vënë në dukje rolin e shoqërisë civile dhe reagimet qytetare në vende të ndryshme. Për shembull, protestat në Iran, ndryshimet politike në Hungari dhe lirimi i aktivistes bjelloruse Maria Kolesnikova përmenden si tregues të rezistencës ndaj shtypjes.

Në përfundim, Amnesty International bën thirrje për veprime të menjëhershme për të mbrojtur rendin global dhe për të forcuar mekanizmat ndërkombëtarë që garantojnë të drejtat themelore të njeriut.