Aleati i kthyer në armik ka rrëzuar liderin e mbetur aq gjatë në pushtet në Hungari

Analizë nga Marton Dunai në Budapest / Financial Times

Njëzet vjet më parë, një avokat i ri iu bashkua protestave kundër korrupsionit të udhëhequra nga atëherë lideri i opozitës Viktor Orbán dhe ndihmoi në krijimin e një grupi mbrojtjeje ligjore për protestuesit të quajtur “Mos ki frikë”.

Péter Magyar, dikur pjesë e partisë në pushtet dhe i martuar me një figurë në ngritje në rrethin e Orbán-it, që atëherë është kthyer kundër kryeministrit hungarez. Ai përdori të njëjtin slogan “mos ki frikë” kur u shkëput nga regjimi i Orbán-it, duke e denoncuar atë si të përfshirë në korrupsion dhe klientelizëm.

“Është një histori e madhe, princi më i ri, djali i humbur i popullit, Davidi kundër Goliath-it. Çdokush mund të identifikohet me të,” tha Bálint Ruff, strateg dhe redaktor i emisionit politik Veto.

Ky rrëfim për rrugëtimin e Magyar-it, nga aleat i Orbán-it në armikun e tij kryesor dhe tani i zgjedhur si pasuesi i tij pas një fitoreje të thellë në zgjedhjet e së dielës, bazohet në biseda me njerëz pranë të dyve si dhe me figura të brendshme të partisë.

Magyar, 45 vjeç, vjen nga një familje konservatore e pasur në kodrat e Budapestit. Të afërmit e tij përfshijnë juristë dhe gjyqtarë të njohur, si dhe ish-presidentin Ferenc Mádl, i cili u zgjodh gjatë mandatit të parë të Orbán-it si kryeministër.

Magyar iu bashkua partisë Fidesz të Orbán-it në vitin 2003, u martua me konservatoren Judit Varga në vitin 2006 dhe kanë tre djem. Ata kaluan disa vite në Bruksel, ku ajo punonte për një eurodeputet të Fidesz-it, ndërsa ai mbante role diplomatike.

Ata u kthyen në Hungari në vitin 2018. Një vit më vonë, ajo u bë ministre e drejtësisë — një detyrë që e la në vitin 2023 për të udhëhequr fushatën e Fidesz-it për zgjedhjet e Parlamentit Europian.

Karriera e saj politike përfundoi papritur një vit më vonë kur Orbán e detyroi të marrë përgjegjësinë për një mbulim të një skandali të zgjeruar për abuzim seksual ndaj fëmijëve. Varga dha dorëheqjen mes zemërimit publik për faljen e një ish-zyrtari të dënuar për mbulimin e abuzimit në një shtëpi fëmijësh.

Deri atëherë, martesa e tyre e trazuar kishte përfunduar në mënyrë konfliktuale, me akuza për dhunë në familje ndaj tij, të cilat ai i ka mohuar. Varga e akuzoi Magyar-in për tradhti pasi ai publikoi regjistrime të bisedave të tyre private, ku ajo ankohej për ndërhyrjen e qeverisë në çështje të ndjeshme gjyqësore.

Skandali i abuzimit dhe rënia e Varga-s e shtynë Magyar-in të largohej nga Fidesz, duke e akuzuar partinë për korrupsion, rënie morale dhe përdorimin e grave si fajtore. Së bashku me ish-bashkëshorten e tij, edhe presidentja e vendit në atë kohë, Katalin Novák, u detyrua të japë dorëheqjen për të njëjtin skandal.

“Për një kohë të gjatë besova në idealin e një Hungarie patriotike dhe sovrane,” shkroi Magyar në vitin 2024. “Por vitet e fundit kuptova se ky ishte thjesht një produkt politik, një mbulesë për të ruajtur pushtetin dhe për të grumbulluar pasuri të mëdha.”

Magyar tha se Orbán dhe shefi i tij i stafit Antal Rogán “fshihen pas fundeve të grave”.

Varga ka mbetur besnike ndaj Orbán-it, por është shmangur nga përplasjet publike. Në një koment të rrallë për ish-bashkëshortin e saj vitin e kaluar, ajo tha: “Nuk dua të jem pjesë e një gare ku kjo krijesë e quajtur Péter Magyar fiton pikë.”

Ajo ka mësuar zanatin e zdrukthtarisë dhe ka nisur një biznes me partnerin e saj të ri, László Windisch, kreun e Kontrollit të Shtetit hungarez. Vitin e kaluar, Orbán la të kuptohej se Varga “ka aftësi për kryeministre”. Ajo nuk është kthyer në politikë.

Ndryshe nga Judit, Magyar duket se lulëzon në mjedisin mediatik të ashpër të dominuar nga Orbán.

I tallur për veshjen e pantallonave të ngushta, në video pro-qeveritare, Magyar reagoi duke postuar foto me banane dhe duke bërë smoothie me banane. Postimet u bënë virale. Ai përdor edhe emoji-n e klounit për të shprehur përbuzje ndaj qeverisë.

“Ai u përgjigjet sulmeve të pabazuara duke i riformuluar, jo duke i mohuar,” tha Tamás Topolánszky, regjisor që dokumentoi ngritjen e Magyar-it në filmin “Spring Wind”. Ai e quajti këtë qasje “jo konvencionale por efektive”.

“Ai di si ta provokojë establishmentin dhe, që të mbetet në qendër të vëmendjes… është shumë i shpejtë, menaxhon vetë rrjetet sociale dhe e kupton çfarë bëhet virale.”

Liberalët dhe e majta janë bashkuar më parë, por asnjëherë nuk arritën të sfidojnë seriozisht pushtetin e Orbán-it. Ndryshe nga ata, Magyar “ishte në vendin dhe kohën e duhur, duke u ngritur mbi zemërimin për skandalin e abuzimit”, tha Ruff. “Ai është jashtëzakonisht i motivuar. Të tjerët i kishin mjetet, por ai u përfshi plotësisht dhe bëri punën.”

Agjenda e tij kryesisht e brendshme — përmirësimi i shërbimeve sociale, ringjallja e ekonomisë së dobët dhe lufta kundër inflacionit dhe korrupsionit — preku votuesit.

Ai premtoi rikthimin e kontrollit demokratik dhe ndjekjen penale të elitës së Orbán-it që është pasuruar. “Shokë: ka marrë fund,” tha në një tubim. “Përsëritni pas meje: pranga, pranga, burg, burg!”

Më pak armiqësor ndaj BE-së dhe Ukrainës se Orbán, Magyar ka thënë se do të krijojë një mjedis të qëndrueshëm për bizneset për të tërhequr investitorët perëndimorë — në kontrast me projektet e mbështetura nga Rusia dhe Kina.

Megjithatë, ai mbetet nacionalist, duke theksuar se nuk do të ndjekë automatikisht linjën e BE-së. Si Orbán, ai dëshiron të mbajë opsionin e energjisë së lirë ruse që e konsideron thelbësore për rimëkëmbjen europiane.

Në një tjetër tubim, një sipërmarrës 45-vjeçar nga një qytet pranë Budapestit u ankua për diferencat e mëdha mes të pasurve të lidhur me pushtetin dhe njerëzve të zakonshëm. Dhëndri i Orbán-it ka blerë një kështjellë dhe e ka kthyer në hotel luksoz.

“Askush në qytet nuk mund ta përballojë atë hotel,” tha ai. “Është shembull perfekt i shkëputjes nga realiteti.”

“Magyar është i ndershëm, nuk gënjen dhe nuk është i korruptuar,” shtoi ai. “Është i pastër pavarësisht përpjekjeve për ta njollosur.”

Një tjetër skandal përfshin një ish-partnere të tij, për të cilën Magyar pretendon se punonte fshehurazi për Fidesz. Ai publikoi pjesë të një raporti policor që, sipas tij, tregonte se figura të larta të fushatës e kishin urdhëruar atë të spiunonte.

Media pro-qeveritare pretendoi për një takim privat me drogë në vitin 2024, i regjistruar fshehurazi. Magyar e pranoi takimin, por mohoi përdorimin e drogës dhe bëri test për ta provuar.

Partnerja tha se nuk dinte për regjistrimin dhe se edhe ajo ishte viktimë e përgjimit.

Producentja Claudia Sümeghy tha se Magyar i respekton gratë dhe i trajton si të barabarta.

Në tubim, disa gra pranuan se ai “nuk është i përsosur”, por prapë do ta votonin.

“Nuk dua të martohem me Magyar-in,” tha një mësuese 63-vjeçare. “Dua vetëm që ai të largojë Orbán-in.”

Foto: Bloomberg