Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë janë mbledhur për të shqyrtuar ndryshimin e praktikës gjyqësore lidhur me masën e sigurisë “arrest në burg”, veçanërisht në rastet kur ajo vendoset mbi bazën e rrezikshmërisë së veprës penale.

Sipas raportimit të gazetares Anila Hoxha, seanca nisi me debat mbi transparencën e shqyrtimit. Prokurori Arqile Koça kërkoi zhvillimin e saj me dyer të mbyllura për shkak të hetimit në vijim, ndërsa avokati Luan Hasnëziri pranoi që pjesa konkrete të mos jetë publike, duke theksuar interesin e lartë publik të çështjes.

Në përfundim, gjykata vendosi që seanca të zhvillohet në dy faza:

një pjesë publike për unifikimin e praktikës gjyqësore; një pjesë me dyer të mbyllura për rastin konkret të të pandehurit Bektash Zeneli, i arrestuar me 7.5 kilogramë kanabis.

Çështja që po rishqyrtohet

Relatori Ilir Panda shpjegoi se rasti lidhet me një arrestim të kryer në vitin 2025 në zonën e Lezhës, ku gjykata e shkallës së parë kishte vendosur masën “arrest në burg”, duke u bazuar edhe në vendimin unifikues të vitit 2011 të Gjykatës së Lartë.

Megjithatë, pas ankimit, Gjykata e Apelit e kishte zbutur masën në “arrest në shtëpi”, duke nxitur debat mbi mënyrën se si duhet të aplikohen masat e sigurisë.

Sipas relacionit, janë tre elemente kryesore që kërkojnë rishikim:

arsyetimi i vendosjes së masave shtrënguese; proporcionaliteti i masës me dënimin e mundshëm; roli i provave në përcaktimin e masës së sigurisë.

Ndryshimi i qasjes: barra e provës te prokurori

Një nga pikat më të rëndësishme të diskutimit është barra e provës. Prokuroria argumentoi se, sipas standardeve të Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut dhe ndryshimeve në Kodi i Procedurës Penale, është prokurori ai që duhet të provojë nevojën për arrest në burg.

Kjo bie ndesh me praktikën e mëparshme, sipas së cilës i pandehuri duhej të sillte prova për të kundërshtuar këtë masë.

Sipas prokurorit Koça:

masa e arrestit në burg duhet të jetë e fundit që aplikohet; duhet të provohet se masat më të buta janë të papërshtatshme; kufizimi i lirisë nuk duhet të ketë karakter ndëshkues, por të garantojë procesin.

Drejt një standardi të ri

Diskutimet tregojnë një prirje për të ndryshuar praktikën e vitit 2011, e cila konsiderohet tashmë jo plotësisht në përputhje me kuadrin aktual ligjor dhe standardet evropiane.

Vendimi që pritet nga Kolegjet e Bashkuara mund të ketë ndikim të gjerë në sistemin e drejtësisë, duke përcaktuar më qartë kufijtë e përdorimit të paraburgimit dhe duke forcuar parimin se liria është rregulli, ndërsa kufizimi i saj përjashtim i argumentuar.