Bashkëkryetari i reformës territoriale, Arbjan Mazniku, ka prezantuar katër variante të reja të organizimit territorial gjatë mbledhjes së grupit parlamentar të Partia Socialiste e Shqipërisë, e zhvilluar në Pallati i Brigadave.

Sipas tij, asnjë prej varianteve nuk konsiderohet përfundimtar, pasi procesi do të vijojë me konsultime publike, dëgjesa në terren dhe hartimin e një dokumenti politik, përpara se të përkthehet në një paketë ligjore.

Katër opsionet e paraqitura përfshijnë modele të ndryshme të riorganizimit administrativ:

Konsolidimi funksional parashikon bashkimin e bashkive të vogla me ato më të mëdha fqinje, duke ruajtur qarqet si nivel koordinues. Ky model konsiderohet i zbatueshëm shpejt dhe me kosto të ulët politike, por me kufizime në koordinimin strategjik ndërbashkiak dhe përputhshmërinë me standardet e Bashkimit Evropian.

Konsolidimi dhe decentralizimi propozon krijimin e bashkive më të mëdha në nivelin e ish-rretheve si njësi kryesore ekzekutive, ndërsa njësitë aktuale marrin status qyteti me drejtues të zgjedhur. Ky variant synon rritjen e efikasitetit, por kërkon ndryshime të thella administrative dhe transferime të gjera burimesh.

Forcimi i qarkut ruan strukturën ekzistuese, por transformon qarkun në një nivel real ekzekutiv me drejtues të zgjedhur drejtpërdrejt. Ky model shmang ndryshimet kufitare, por përballet me sfida për shkak të kapaciteteve të kufizuara aktuale të qarqeve.

Rajonet strategjike parashikojnë një riorganizim më të thellë, me konsolidim të bashkive shumë të vogla, thjeshtim të qarqeve dhe krijimin e katër rajoneve strategjike për zhvillim afatgjatë dhe menaxhim të fondeve të Bashkimi Evropian. Ky variant ofron përputhshmëri më të lartë me standardet evropiane, por rrit nivelin e burokracisë dhe ngre shqetësime për legjitimitetin demokratik të strukturave të reja.

Procesi i reformës territoriale pritet të vijojë në muajt në vijim, me përfshirjen e aktorëve institucionalë dhe qytetarëve në diskutim.