Analistët dhe ekspertë ekonomie, Bardhi Sejdarasi dhe Marjana Doda analizojnë objektivat e Kinës për zhvillim në të gjithë sektorët dhe ndikimin e pritshëm të tyre global, por edhe në Shqipëri

Marsi shënoi zhvillimin e seancave plenare të Asamblesë Kombëtare Popullore (AKP), si dhe të Konferencës Konsultative Politike të Popullit Kinez (KKPPK), Një nga rezultatet e Dy Sesioneve të vitit 2026 është vendosja e objektivave specifike ekonomike për vitin.

Raporti i Punës së Qeverisë vendosi një objektiv rritjeje të PBB-së prej 4.5 deri në 5 përqind. Fokusi në Raport u vendos dhe në industritë në zhvillim si qarqet e integruara, hapësira ajrore dhe biofarmaceutika, si dhe industritë e së ardhmes si teknologjia kuantike dhe 6G, me synim transformimin ekonomik afatgjatë. Qeveria njoftoi një rritje prej 7 përqind të buxhetit të mbrojtjes për vitin 2026, duke ndarë afërsisht 275 miliardë dollarë.

Analistët Bardhi Sejdarasi dhe Marjana Doda në intervistë për Grupin Mediatik të Kinës (CMG) komentojnë objektivat e vendit për zhvillim në të gjithë sektorët dhe ndikimin e pritshëm të tyre global.

"Dy Sesionet” janë ngjarjet më të mëdha që ndodhin çdo pranverë në Kinë. Plani i 15-të pesëvjeçar i shërben viteve 2026-2030. Sejdarasi duke komentuar këto zhvillime nënvizoi se: "Në kushtet në të cilat ndodhet bota sot është mjaft e rëndësishme të shikosh se cilat janë objektivat që ka një qeveri, qoftë dhe ekonomia e dytë e botës. Vendi e ka bërë rritjen ekonomike si një vijë të saj të orientimit dhe tendenca e rritje ekonomike 4.5-5%, madje dhe tejkalimi i kësaj, e kanë bërë vendin një ekonomi udhëheqëse, një treg nga i cili marrin shembull shumë ekonomi botërore, por gjithashtu e ndjekin shumë ekonomi botërore.

Gjatë kësaj periudhe, sipas Raportit të Punës së Qeverisë, do të hapen 12 milionë vende të reja pune dhe kjo është jashtëzakonisht pozitive në kushtet në të cilat ndodhet sot bota. Do të tentohet një inflacion deri në 2%, që është nga inflacionet më të ulta. Ndërkohë do të ketë tendencë të madhe për të futur elementë të rinj të ekonomisë digjitale, siç është rrjeti 6G dhe disa nga kompanitë inovative do të kenë favore nga kjo.

Ky zhvillim ekonomik në kushtet në të cilat ndodhet sot bota, veçanërisht me konfliktin që çoi në bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, ku kalon 25% e shkëmbimeve tregtare botërore, më bëri përshtypje qëndrimi i qeverisë lidhur me këtë, që edhe sikur të mbyllet kjo ngushticë për 6 muaj, tregu vendas ka rezerva të tilla që mund të përballojë çdo lloj krize, që mund të vijë. Aktualisht nëse ndjekim bursat që lidhen me treguesit e tregut të karburanteve vërejmë se ndikon në të gjitha tregjet e tjera. Ndaj është mjaft pozitive të mendosh që angazhimi i qeverisë kineze dhe i institucioneve të saj për të mbajtur rezerva të tilla të karburanteve deri në 6 muaj, e bën të qëndrueshme ekonominë. Duhet thënë se objektivi 4.5-5% i rritjes ekonomike mban parasysh dhe këta tregues".

Analistja Marjana Doda tha se në një sistem ndërkombëtar që po përshfaqet me probleme të mëdha gjeopolitike, me konflikte rajonale, me pasiguri ekonomike, roli i shteteve të mëdha, siç është Kina, fuqi e dytë ekonomike në botë, është i rëndësishëm në stabilizimin e situatës dhe një qasje tejet konstruktive në këtë shpërfaqje gjeopolitike të pasigurte. E shikoj rolin konstruktiv të Kinës në këtë situatë, ashtu siç e kemi parë dhe në konfliktet e tjera përgjatë këtyre 4 viteve të fundit, me plane dhe ide për të stabilizuar situatat, si në rastin e konfliktit Rusi-Ukrainë, apo atij izraelito-palestinez si dhe po shikojmë edhe në konfliktin aktual në Lindjen e Mesme, që është një konflikt me rrezik të lartë për faktin që përfshihen situatat ekonomike mbi të gjitha.

Kur flasim për ekonominë këtu qëndron nyja nevralgjike e të gjithë rajonit ku përplasen interesat jo vetëm gjeopolitike, por dhe ekonomike.

Konfliktet që po zhvillohen dhe mënyra se si po menaxhohen, nuk po bazohen në ligjet ndërkombëtare. Për sa kohë që është në fuqi dhe ende ekziston “de facto” dhe “de jure” OKB-ja, nuk duhet zhbërë dhe minimizuar roli i saj. Në “Dy Sesionet” erdhi mesazhi që duhet të bazohemi tek e drejta ndërkombëtare. OKB-ja është një shtyllë shumë e rëndësishme dhe roli si vend anëtar i Këshillit të Sigurimit të kësaj organizate është i rëndësishëm sa i përket balancave gjeopolitike, stabilizimin e marrëdhënieve dhe zhvillimin global.

Lidhur me bashkëpunimin me BE dhe ndikimin për Shqipërinë të efekteve të këtij raporti, analisti Bardhi Sejdarasi komentoi: Po t’i referohemi fillimit të mandatit të dytë të presidentit amerikan ka patur disa tarifa joproporcionale, që anashkaluan dhe organizatat ndërkombëtare siç është Organizata Botërore e Tregtisë. Mungesa e proporcionalitetit, mungesa e bashkëpunimit siç ka qenë sipas OBT-së dhe vendosja e disa tarifave, që tjetërsojnë marrëdhëniet tregtare midis vendeve bëjnë që Kina të kishte mundësi të diversifikonte marrëdhënien tregtare me vendet e tjera. Bashkimi Evropian kishte dhe ka nevojë për Kinën. Gjatë kësaj periudhe në Kinë kanë shkuar disa nga liderët kryesorë të BE-së të cilët kanë diskutuar me palën kineze marrëveshje të rëndësishme dhe kjo lidhet me faktin që vendi ka tregun e parë në botë të makinave elektrike, tregun e parë në botë të fotovoltaikëve, të gjitha këto kanë lidhje me situatën pas tarifave.

Fakt është që Kina dhe BE po tentojnë të vendosin marrëdhënie reciproke, sipas standardeve të tregtisë midis vendeve dhe të mos ketë diskriminim. Gjykoj që kjo tendencë dhe disa nisma interesante të Kinës siç është “Koncepti i dy maleve” për mbrojtjen e natyrës dhe të biodiversitetit i ofrojnë vendit bashkëpunimin e më shumë se 100 shteteve. Nisma të tilla kanë interes dhe për Bashkimin Evropian sepse mbrojnë mjedisin. Presidenti i Kinës ka thënë se ekologjia është ekonomi prandaj duhen respektuar të gjithë standardet.

Duke patur në konsideratë këto marrëdhënie dhe duke i ripërtërirë ato, sepse ka patur ulje-ngritje të tyre ndër vite, “Dy Sesionet” theksuan më shumë faktin e zhvillimit të kësaj alternative të re ekonomike. Njerëzit vazhdojnë të kërkojnë të bashkëpunojnë ekonomikisht me Kinën. Ka një numër të madh ndërmarrjes kineze në rajonin tonë si dhe ka tendencë të përhapjes së firmave kineze në këtë rajon. Kjo ka një vlerë të shtuar sepse afron inovacionin dhe teknologjinë. Janë 10 miliard dollarë që do të përdoren për teknologjinë inovative, të cilat janë pjesë e ekonomisë kineze, por më pas dhe e bashkëpunëtorëve të saj. Ato synime që u vendosën gjatë “Dy Sesioneve” do të jenë pjesë e diskutimeve në të ardhmen, kur të zbatohen.

Nga ana e CMG -së u shtrua pyetja se mediat patën një qëndrim tjetër në pasqyrimin e këtyre ngjarjeve, krahasuar ne vitin e kaluar. Për këtë çështje analistët patën komentet e tyre.

Marjana Doda ta se kur bëhet fjalë për media të mëdha ndërkombëtare shpesh here nuk vijnë vetëm me narrativën e një linje editoriale informacioni, por vjen me editoriale që shpërfaqin politika ndërkombëtare. Sa herë jemi përballur sidomos vitet e fundit me lajme që raportojnë për ngjarje nga Kina, ky vend ka qenë në fokus, por jo gjithmonë me një konotacion pozitiv. Vitet e fundit kanë qenë në fokur tarifat dhe gati një lloj kokëfortësie nga ana e presidentit Trump, pasuar nga një tërheqje.

Në themel të kësaj është njohja. Shpërfaqja digjitale ka bërë që secili ta njohë dhe prekë nga afër këtë vend dhe të krijojë opinionin e tij. Edhe për ne gazetarët kur bëhet fjalë për vende të mëdha është pak e vështirë për t’i njohur nga afër, nga i gjithë kompleksiteti i situatave politike dhe ekonomike. Në situatën aktuale e vlerësoj si pozitive këtë qasje që vjen jo vetëm nga dëshira dhe nga këto linja editoriale të këtyre mediave, por kanë dhe një background politik. Për shkak të pasigurisë ekonomike dhe situates aktuale secili po bëhet më objektiv përballë Kinës. Të gjitha këto vizita të rangut të lartë nga Europa, por ka një pritshmëri dhe për një vizitë të një rangu më të lartë, që shpresojmë të ndodhë në fillim të muajit të ardhshëm, vizita e presidentit Trump në Pekin, ndoshta do të sjellë një zbutje të situatave ndërkombëtare, si dhe një rivlerësim të kësaj marrëdhënieje kaq të rëndësishme strategjike, por mbi të gjitha gjeoekonomike për të dy vendet. Ne si gazetarë duhet të jemi mbi të gjitha transparent dhe informues.

Në këndvështrimin e analistit Bardhi Sejdarasi u nënvizua se mediat ndërkombëtare, por dhe në Shqipëri kemi një hapësirë më të madhe të ngjarjeve që ndodhin në Kinë. Kjo vjen dhe për shkak të hapjes së madhe të Kinës, nëse i referohem fushës tregtare. Vite më parë nuk ishte e dukshme kjo hapje, bashkëpunimi ekonomik me shumë vende apo investimet kineze, sot ka investime të jashtëzakonshme, siç janë 9 miliard euro në Serbi, por dhe në vende të tjera. Pikërisht kjo hapje nuk mund të kalojë pa u vënë re.

Investimet që përmenda vijnë dhe për shkak të heqjes së vizave. Sepse që të njohësh kompanitë kineze duhet të shkosh në Kinë dhe të kontaktosh me to. Kjo ndodh me të gjitha shtetet. Kur ke lehtësi në lëvizje të njerëzve, kapitalit dhe shërbimeve, kjo sjell rritje të investimeve. Janë 196 marrëveshje mes qeverisë kineze dhe vendeve të ndryshme të botës, si dhe investime në një pjesë të mirë të tyre.