Tiranë – Një bllokim i mundshëm i Kanali i Suezit mund të ketë pasoja të ndjeshme për furnizimin me naftë në Shqipëri, duke rritur kostot dhe kohën e transportit të “arit të zi”, i cili së fundmi është shtrenjtuar ndjeshëm në treg.

Çmimi i naftës në vend ka arritur deri në 200 lekë për litër, nga rreth 175 lekë në fund të shkurtit, si pasojë e tensioneve në Lindja e Mesme dhe reflektimit të tyre në bursat ndërkombëtare.

Rritje e importeve dhe varësi nga jashtë

Sipas të dhënave nga Doganat, në vitin 2025 Shqipëria importoi rreth 740 mijë ton naftë, një rritje e vazhdueshme e lidhur me zgjerimin e turizmit dhe shtimin e numrit të automjeteve në qarkullim.

Burimi kryesor i furnizimit mbetet Arabia Saudite, nga ku u importuan rreth 257 mijë ton, ose 35% e totalit. Nga ky shtet furnizohen kryesisht kompanitë Kastrati Energy Trade dhe Gega Oil, dy importuesit më të mëdhenj në vend.

Një pjesë e konsiderueshme e importeve vjen edhe nga India, e cila në vitin 2025 zuri rreth 16% të totalit. Edhe pse nuk është ndër prodhuesit kryesorë të naftës bruto, India është kthyer në një qendër të rëndësishme përpunimi dhe eksporti të produkteve të rafinuara.

Roli kyç i Kanalit të Suezit

Rruga që ndjek nafta për të mbërritur në Shqipëri është e gjatë dhe kalon në pjesën më të madhe përmes Kanalit të Suezit, një nyje strategjike e tregtisë globale.

Sipas importuesve, një bllokim i këtij kanali do të detyronte anijet të devijonin rreth Afrikës, duke shtuar deri në 20 ditë kohë udhëtimi dhe kosto të konsiderueshme shtesë për transportin.

Aktualisht, kanali mbetet funksional, por trafiku është reduktuar ndjeshëm, pasi shumë kompani transporti po shmangin kalimin për shkak të rreziqeve në Detin e Kuq.

Pasoja të mundshme

Ekspertët paralajmërojnë se çdo ndërprerje në këtë korridor detar mund të ndikojë drejtpërdrejt në çmimet e karburanteve në Shqipëri, duke i rritur më tej ato dhe duke e bërë naftën një produkt gjithnjë e më të shtrenjtë për konsumatorët.

Për më tepër, varësia e lartë nga importet e bën tregun vendas të ndjeshëm ndaj zhvillimeve gjeopolitike dhe zinxhirëve globalë të furnizimit.