Rreth 90 mijë punonjës të sektorit publik në Kosovë, përfshirë mësimdhënës, policë, zjarrfikës dhe punëtorë të administratës, janë prekur nga reduktimi i shtesës për përvojën e punës, i cili u vendos me Ligjin për Pagat në Sektorin Publik të vitit 2022.

Sipas mësimdhënësit Qamil Hajdini, me mbi 30 vjet përvojë në arsim, vendimi për përgjysmimin e shtesës për 15 vitet e para të punës ka qenë i papritur dhe ka shkaktuar pakënaqësi të madhe. Ai thekson se efekti nuk është vetëm financiar:

"Edhe nëse janë 15 euro, me to mund të bësh, për shembull, një pagesë komunale… por, më e rëndësishmja është që ndihesh keq kur e sheh që e drejta jote nuk po respektohet," tha Hajdini për Radion Evropa e Lirë.

Që nga viti 2010, shtesa për përvojën e punës ishte 0.5% e pagës për çdo vit pune. Me ligjin e ri, për 15 vitet e para kjo u reduktua në 0.25%, duke lënë vetëm pas vitit të 15-të normën 0.5%. Gjykata Kushtetuese shpalli këtë reduktim antikushtetues, por deri më tani ndryshimi nuk është zbatuar.

Sipas ekspertit të drejtësisë, Naim Jakaj, moszbatimi i vendimit ka sjellë një numër të madh padish për kompensim, duke rrezikuar mbingarkimin e gjyqësorit dhe pasoja financiare për shtetin. Vetëm një ditë në maj 2025, rreth 2.000 padi u dorëzuan në Gjykatën Themelore në Prishtinë.

Ekonomikisht, humbja për një punonjës me pagë bazë 600 euro dhe 15 vjet përvojë punë arrin mbi 800 euro për periudhën 2023–2025, si pasojë e uljes së shtesës nga 0.5% në 0.25% për vitin e punës.

Kryetari i Sindikatës së Bashkuar të Arsimit, Shkencës dhe Kulturës (SBASHK), Rrahman Jasharaj, paralajmëron veprime sindikale nëse institucionet nuk hapin dialog:

"Kur nuk kemi dialog për një kohë të gjatë, detyrohemi të ndërmarrim veprime sindikale, si protesta dhe greva," tha ai, duke theksuar se efekti i humbjeve mujore është i ndjeshëm për punonjësit me paga të ulëta.

Si Jakaj, ashtu edhe Jasharaj kërkojnë që Kuvendi i Kosovës të ndryshojë Ligjin për Pagat në përputhje me vendimin e Kushtetueses dhe të sigurojë kompensim retroaktiv për periudhën e humbjeve.

Hajdini shton se do të ishte më mirë që qeveria të ndërmerrte veprimet e nevojshme pa u drejtuar në gjykata, duke shmangur vonesat dhe pasojat financiare. Qeveria e Kosovës nuk ka dhënë përgjigje se a do t’i kompensojë punëtorët për periudhën e humbjeve./REL