Tiranë – Sëmundjet kardiovaskulare vijojnë të jenë shkaku kryesor i vdekjeve në Shqipëri, në nivele dukshëm më të larta krahasuar me vendet e Bashkimit Europian. Të dhënat zyrtare nga INSTAT dhe Eurostat tregojnë se 52.9% e vdekjeve në vend lidhen me sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, kundrejt 32.8% në BE.

Ky hendek i konsiderueshëm nënvizon një barrë më të lartë shëndetësore për popullsinë shqiptare, ku vdekshmëria nga sëmundjet e zemrës rezulton pothuajse dy herë më e lartë se mesatarja europiane.

Ndërkohë, struktura e shkaqeve të vdekjeve në BE paraqitet më e shpërndarë. Tumoret përbëjnë 23.9% të vdekjeve në Europë, krahasuar me 15.3% në Shqipëri. Edhe sëmundjet e frymëmarrjes, ato të sistemit nervor, si dhe çrregullimet mendore dhe endokrine, kanë peshë dukshëm më të lartë në vendet e BE-së sesa në Shqipëri.

Rritje e rasteve në sistemin shëndetësor

Tendenca e përkeqësimit të shëndetit kardiovaskular reflektohet edhe në të dhënat spitalore. Gjatë periudhës janar–gusht 2025, në repartet e kardiologjisë u trajtuan 7,543 pacientë, nga 6,419 në të njëjtën periudhë të një viti më parë, duke shënuar një rritje prej 17.5%.

Po ashtu, është vërejtur rritje edhe e rasteve të trajtuara për probleme të shëndetit mendor, me 1,129 pacientë në spitalet psikiatrike, ose 36% më shumë në bazë vjetore.

Sipas analizave të Instituti i Shëndetit Publik, sëmundjet kardiovaskulare kanë shënuar progres të shpejtë në dekadën e fundit, ndërsa janë rritur edhe ndërhyrjet kirurgjikale, përfshirë operacionet bypass në QSUT.

Stili i jetesës dhe stresi, faktorë kyç

Ekspertët e shëndetit publik e lidhin këtë situatë me faktorë të shumtë që lidhen me stilin e jetesës. Ndotja e ajrit, mungesa e aktivitetit fizik, dieta e pabalancuar dhe stresi kronik konsiderohen ndër shkaktarët kryesorë.

Specialistët theksojnë se stresi i vazhdueshëm, veçanërisht në mjediset e punës sedentare, ka ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin kardiovaskular, duke rritur presionin e gjakut dhe rrezikun për sëmundje të zemrës.

Meshkujt më të rrezikuar, mbipesha në nivele shqetësuese

Të dhënat tregojnë se rreziku për sëmundje të zemrës rritet me moshën dhe është më i lartë tek meshkujt. Në grupmoshën 30–69 vjeç, vdekshmëria dhe sëmundshmëria janë rreth dy herë më të larta tek burrat krahasuar me gratë.

Një tjetër faktor shqetësues mbetet niveli i lartë i mbipeshës në popullsi. Sipas Eurostat, 56.5% e shqiptarëve mbi 16 vjeç janë mbipeshë. Kjo përqindje është më e lartë tek meshkujt (62.3%), ndërsa tek gratë arrin në 50.9%.

Thirrje për masa parandaluese

Ekspertët dhe organizatat ndërkombëtare, përfshirë Organizata Botërore e Shëndetësisë, rekomandojnë një qasje të integruar në vlerësimin dhe menaxhimin e faktorëve të rrezikut, me fokus në parandalimin përmes stilit të shëndetshëm të jetesës.

Situata aktuale sinjalizon nevojën për politika më të forta shëndetësore dhe ndërgjegjësim më të madh publik, në mënyrë që të frenohet përhapja e sëmundjeve kardiovaskulare dhe të ulet niveli i vdekshmërisë në vend.