Shqiptarët vijojnë të përdorin para cash për pagesat e përditshme, nga kafeja deri te shërbimet e vogla. Por të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë tregojnë se kartëmonedhat që qarkullojnë më shpesh nuk janë domosdoshmërisht ato që përfaqësojnë vlerën më të madhe në ekonomi.

Sipas raportit, nëse merret në konsideratë numri i kartëmonedhave në qarkullim, më të përdorurat në pagesat e përditshme janë prerjet 1 000 dhe 2 000 lekë, të cilat kalojnë më shpesh nga dora në dorë në transaksionet e zakonshme të qytetarëve.

Ndërkohë, panorama ndryshon kur analiza bëhet në vlerë monetare. Në këtë rast, kartëmonedha që mban peshën më të madhe në ekonomi është ajo 5 000 lekë, pasi përfaqëson një vlerë më të lartë për njësi dhe përqendron një pjesë të konsiderueshme të parasë fizike në qarkullim.

Raportet e Bankës së Shqipërisë tregojnë se struktura e kartëmonedhave ka pësuar ndryshime graduale vitet e fundit, por pa u përmbysur, pavarësisht zhvillimeve si pandemia, rritja e inflacionit apo futja në qarkullim e kartëmonedhës 10 000 lekë.

Sipas të dhënave, numri total i kartëmonedhave në qarkullim në Shqipëri ka mbetur relativisht i qëndrueshëm gjatë pesë viteve të fundit, në rreth 150–160 milionë copë. Kjo tregon se ndryshimet nuk lidhen me sasinë e parasë fizike, por me mënyrën e përdorimit të saj.

Një nga arsyet kryesore është rritja e pagesave elektronike, pasi kartat bankare dhe transfertat po zëvendësojnë gradualisht cash-in në pagesat e vogla. Për këtë arsye, prerjet e vogla si 200, 500 dhe 1 000 lekë përdoren më pak se më parë dhe shpesh mbeten kryesisht si “kusur” në transaksionet e përditshme.

Raportet tregojnë gjithashtu se kartëmonedhat po qëndrojnë më gjatë në qarkullim, duke u zëvendësuar më rrallë nga sistemi bankar. Kjo tregon se cash-i në Shqipëri nuk po zhduket, por po ndryshon funksion: nga një mjet i zakonshëm pagese drejt një instrumenti ruajtjeje dhe sigurie financiare.