Tensionet mes Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Irani janë përshkallëzuar ndjeshëm, ndërsa përplasja për tre ishuj strategjikë në hyrje të Ngushticës së Hormuzit po rikthehet në qendër të konfliktit rajonal.

Autoritetet në Dubai kanë vendosur ndalimin e përdorimit të dronëve të vegjël dhe avionëve shumë të lehtë deri në një njoftim të dytë, për shkak të frikës nga sulme të mundshme nga Irani. Sipas raporteve të fundit, janë regjistruar rreth 262 sulme me raketa balistike, tetë raketa cruise dhe mbi 1 470 dronë kamikazë.

Nga këto sulme janë raportuar 6 viktima dhe 122 të plagosur, ndërsa është goditur edhe një nga rafineritë më të mëdha të naftës në botë, ajo e Ruwais Refinery në Abu Dhabi.

Konflikti për tre ishujt strategjikë

Në qendër të rivalitetit mes dy vendeve mbetet mosmarrëveshja për tre ishujt strategjikë: Abu Musa, Greater Tunb dhe Lesser Tunb.

Këta ishuj u pushtuan në vitin 1971 nga ushtria e Mohammad Reza Pahlavi, shahut të atëhershëm të Persisë, pak para krijimit të federatës së Emirateve. Që nga ajo kohë, sovraniteti mbi këto territore mbetet i diskutueshëm dhe një nga burimet kryesore të tensionit mes dy vendeve.

Teherani ka deklaruar vazhdimisht se ishujt janë pjesë e pandashme e territorit iranian dhe nuk janë objekt negociatash. Me përshkallëzimin e krizës së fundit në rajon, rëndësia strategjike e tyre është rritur edhe më tej.

Aleancat dhe rivalitetet në rajon

Emiratet e Bashkuara Arabe konsiderohen një aleat i rëndësishëm i Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe vendeve perëndimore. Në territorin e tyre ndodhen baza ushtarake dhe porte të përdorura nga forcat amerikane dhe franceze, ndërsa bashkëpunimi në fushën e inteligjencës është i ngushtë.

Nga ana tjetër, Perëndimi dhe aleatët e tij në rajon shohin me shqetësim programin bërthamor të Iranit. Sulmet e fundit kanë ngritur alarmin jo vetëm për sigurinë e qytetarëve dhe të miliona punëtorëve të huaj në Emirate, por edhe për ekonominë globale, duke përfshirë trafikun ajror në aeroportin ndërkombëtar të Dubait.

Marrëdhëniet me Izraelin dhe përplasjet politike

Tensionet janë shtuar edhe pas normalizimit të marrëdhënieve mes Emirateve dhe Izraelit, të arritura në kuadër të Abraham Accords.

Nën drejtimin e presidentit Mohammed bin Zayed Al Nahyan, Abu Dhabi ka zhvilluar bashkëpunim strategjik me Tel Aviv edhe në rajone të tjera, përfshirë Somaliland, pranë Bab el-Mandeb, një nga pikat më të rëndësishme të trafikut detar drejt Detit të Kuq.

Këto iniciativa, që shtrihen deri në Libinë dhe Sudanin, janë parë nga Teherani dhe nga disa aktorë të tjerë rajonalë si një goditje ndaj interesave të tyre strategjike.

Gaza dhe lufta në Jemen

Përplasjet politike janë thelluar edhe nga zhvillimet në Rripin e Gazës. Emiratet kanë mbajtur një qëndrim kritik ndaj Hamas, duke financuar grupe rivale dhe duke premtuar mbështetje për projekte humanitare që nuk do të kontrollohen nga organizata islamiste.

Rivaliteti mes palëve është reflektuar edhe në konfliktin në Jemen, ku Emiratet morën pjesë në operacionet kundër rebelëve Houthi, të mbështetur nga Irani, përkrah koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite.

Interesat ekonomike që i lidhin palët

Pavarësisht tensioneve politike dhe ushtarake, marrëdhëniet ekonomike mes dy vendeve mbeten të ndërlidhura. Në Emirate jetojnë rreth 500 mijë shtetas iranianë, shumë prej të cilëve drejtojnë kompani që mbajnë lidhje tregtare me Teheranin dhe me strukturat e Garda Revolucionare Islamike.

Dubai konsiderohet gjithashtu një nga nyjet kryesore të tregtisë rajonale, përfshirë rrugë zyrtare dhe jozyrtare që përdoren për të shmangur sanksionet ndërkombëtare ndaj Iranit.

Megjithatë, një ndërprerje e këtyre rrugëve tregtare do të kishte pasoja të konsiderueshme ekonomike edhe për vetë Emiratet, duke e bërë situatën edhe më komplekse në një rajon tashmë të përfshirë nga tensione të shumta gjeopolitike.