Kriza gjeopolitike në Lindjen e Mesme po reflektohet drejtpërdrejt në ekonominë e Bashkimit Evropian. Gjatë një seance plenare në Parlamenti Evropian, presidentja e Komisioni Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se vetëm dhjetë ditë konflikt i kanë kushtuar taksapaguesve evropianë rreth 3 miliardë euro shtesë për importin e lëndëve djegëse fosile.

Deklarata u bë gjatë një fjalimi të fokusuar te siguria energjetike dhe pozicionimi i BE-së ndaj krizës në Lindjen e Mesme dhe zhvillimeve në Iran, duke nxitur reagime të shumta dhe të polarizuara mes grupeve politike evropiane.

Rritja e çmimeve dhe varësia energjetike

Sipas von der Leyen, Bashkimi Evropian mbetet i ndjeshëm ndaj goditjeve të tregut të energjisë, pavarësisht përpjekjeve të viteve të fundit për diversifikimin e burimeve.

Të dhënat e paraqitura tregojnë një rritje të ndjeshme të çmimeve që nga nisja e përshkallëzimit të fundit të konfliktit:

Çmimi i gazit është rritur me rreth 50%;

Çmimi i naftës ka shënuar një rritje prej 27%.

“Ky është çmimi i varësisë sonë”, deklaroi ajo, duke paralajmëruar se çdo përpjekje për t’u rikthyer te energjia ruse do ta bënte Evropën “më të prekshme dhe më të dobët”.

Presidentja e Komisionit mbrojti gjithashtu funksionimin e Sistemi i Tregtimit të Emetimeve i BE-së (ETS), duke theksuar se pa këtë mekanizëm Bashkimi Evropian do të kishte konsumuar rreth 100 miliardë metra kub gaz më shumë.

Megjithatë, ajo pranoi se sistemi kërkon modernizim. Sipas saj, Komisioni po shqyrton masa të reja për të ulur barrën mbi familjet dhe bizneset, përfshirë përdorimin e kontratave afatgjata të energjisë (PPA) dhe mundësinë e vendosjes së kufizimeve për çmimin e gazit.

Von der Leyen paralajmëroi gjithashtu prezantimin e një udhërrëfyesi të ri ekonomik, të quajtur “Një Evropë, Një Treg”, i cili pritet të diskutohet në samitin e ardhshëm të liderëve të BE-së.

Qëndrim i ashpër ndaj zhvillimeve në Iran

Në planin e politikës së jashtme, von der Leyen mbajti një ton të ashpër ndaj zhvillimeve politike në Iran dhe regjimit të udhëhequr nga Ali Khamenei.

“Nuk do të derdhim lot”, deklaroi ajo, duke shtuar se shumë qytetarë iranianë festuan rënien e regjimit. Sipas saj, populli iranian meriton liri, dinjitet dhe të drejtën për të vendosur vetë për të ardhmen e tij.

Ajo kujtoi gjithashtu historikun e represionit të regjimit iranian, duke përmendur shtypjen e protestave qytetare, mbështetjen për grupe të armatosura në rajon dhe ndihmën e dhënë për Rusinë në luftën kundër Ukrainës.

Reagime të ndara në skenën politike evropiane

Fjalimi i presidentes së Komisionit shkaktoi reagime të menjëhershme në sallën e Strasburgut dhe në kryeqytetet evropiane.

Nga qeveria e Spanja erdhën qëndrime të ndryshme. Ministri i Presidencës, Félix Bolaños, u shpreh se ndihej “më i rehatshëm” me theksin e vendosur te paqja, ndërsa ministrja e Mbrojtjes, Margarita Robles, paralajmëroi kundër pranimit të një rendi të ri ndërkombëtar ku “mbizotëron ligji i më të fortit”.

Nga radhët e socialistëve evropianë, eurodeputetja Iratxe García Pérez e cilësoi të papranueshëm justifikimin e sulmit ndaj Iranit përmes mungesës së keqardhjes për regjimin. “Është një gjë të mos ndjesh keqardhje për regjimin dhe një tjetër të heshtësh përballë vdekjes së të pafajshmëve”, deklaroi ajo.

Kritika të forta erdhën edhe nga e majta evropiane. Eurodeputetja franceze Manon Aubry akuzoi von der Leyen për dështim në përpjekjet për të ndalur luftën në Palestina, duke përdorur tone të ashpra ndaj politikës së jashtme të BE-së.

Ndërkohë, nga grupi liberal Renew Europe, eurodeputetja Valérie Hayer kërkoi që Evropa të mos mbetet një “nënkontraktore e Shtetet e Bashkuara të Amerikës” në menaxhimin e krizave ndërkombëtare.

Nga ana tjetër, lideri i partisë franceze Rassemblement National, Jordan Bardella, theksoi rëndësinë e sigurisë së Izraelit, duke deklaruar se “një Liban pa Hezbollahun është garancia më e madhe e sigurisë për Izraelin”, pavarësisht paqëndrueshmërisë së re në rajon.