Videot dhe postimet në rrjetet sociale kanë nxitur një debat më të gjerë: sa e ekspozuar është dieta jonë e përditshme ndaj substancave si mbetjet e pesticideve, mikroplastikat apo metalet e rënda – dhe çfarë do të thotë kjo në praktikë për shëndetin tonë?

Gastroenterologu nga Harvard University, Saurabh Sethi, publikoi në rrjetin social Instagram një listë ushqimesh dhe produktesh që, sipas tij, mund të rrisin me kalimin e kohës ekspozimin kumulativ të organizmit ndaj disa substancave të padëshiruara.

Siç deklaroi ai për gazetën The Independent, disa fruta si luleshtrydhet shpesh rezultojnë me nivele më të larta mbetjesh pesticidesh. Ndërkohë, shishet plastike të ujit lidhen me ekspozimin e mundshëm ndaj mikroplastikës.

Sa i përket tonit të konservuar, ai theksoi se disa lloje peshqish mund të përmbajnë merkur, një metal i rëndë që mund të grumbullohet në organizëm kur konsumohet shpesh.

Mjeku iu referua gjithashtu substancave që lidhen me mënyrën e gatimit. Për shembull, akrilamidi mund të formohet kur ushqimet me përmbajtje të lartë niseshteje gatuhen në temperatura shumë të larta, si në rastin e patateve të skuqura apo patatinave. Ndërkohë, mishrat e pjekur ose të djegur mund të prodhojnë komponime që lidhen me stresin oksidativ.

Profesori përmendi edhe mishrat ultra të përpunuara (si sallamet apo mishrat e tharë), të cilat shpesh përmbajnë konservues dhe aditivë.

Në të njëjtën kategori ai përfshiu edhe nitritet dhe nitratet (si nitriti i natriumit), që përdoren në disa produkte ushqimore, si dhe ngjyrat artificiale që gjenden në drithërat dhe karamelet shumëngjyrëshe. Sipas disa studimeve, tek një pjesë e fëmijëve është diskutuar një lidhje e mundshme mes këtyre ngjyruesve dhe simptomave të hiperaktivitetit.

Megjithatë, Sethi thekson se qëllimi nuk është të krijohet panik, por të rritet niveli i informimit, në mënyrë që konsumatorët të bëjnë zgjedhje më të ndërgjegjshme.

Si mund të zvogëlohet ekspozimi?

Sipas tij, nuk është e nevojshme që këto ushqime të përjashtohen plotësisht nga dieta. Ekspozimi mund të reduktohet me disa hapa të thjeshtë:

Konsumoni një shumëllojshmëri frutash dhe perimesh dhe lajini mirë para përdorimit.

Kufizoni mishrat e përpunuar dhe ushqimet shumë të skuqura.

Zgjidhni metoda më të buta gatimi dhe shmangni djegien e ushqimit.

Nëse konsumoni shpesh peshk, alternoni llojet dhe ndiqni rekomandimet për grupet e ndjeshme, si gratë shtatzëna.

Në thelb, ekspertët theksojnë se frekuenca, sasia dhe mënyra e gatimit kanë një rol të rëndësishëm. Zakonet e qëndrueshme të të ushqyerit – larmia në dietë, më pak ushqime ultra të përpunuara dhe ekuilibri në zgjedhje – janë zakonisht më efektive sesa ndryshimet e menjëhershme dhe drastike.