Me rastin e Dita Ndërkombëtare e Gruas, Regional Cooperation Council ka tërhequr vëmendjen ndaj hendekut të vazhdueshëm gjinor në tregun e punës në Western Balkans Six, duke theksuar nevojën për reforma më të shpejta dhe politika më efektive për të rritur pjesëmarrjen e grave në ekonomi.

Sipas të dhënave të publikuara nga RCC, mesatarisht vetëm 51 për qind e grave në rajon janë të punësuara, krahasuar me 70 për qind të burrave, çka përfaqëson një hendek prej gati 20 pikë përqindjeje. Ky dallim është pothuajse dy herë më i madh se mesatarja në European Union.

Shkalla e aktivitetit të grave në tregun e punës është rreth 55 për qind, dukshëm më e ulët se mesatarja e BE-së, që arrin afërsisht 70 për qind. Megjithëse është shënuar përparim në vitet e fundit, gratë në rajon vazhdojnë të përballen me pengesa të konsiderueshme për hyrjen, qëndrimin dhe avancimin në tregun e punës.

Sipas Ratka Babić, udhëheqëse e projektit Employment and Social Affairs Platform në RCC, gratë në rajon janë gjithnjë e më të arsimuara dhe ambicioze për karrierën e tyre profesionale, por përballen ende me barriera strukturore që kufizojnë pjesëmarrjen e tyre të barabartë në ekonomi.

Ajo theksoi se mbyllja e hendekut gjinor në punësim kërkon jo vetëm korniza ligjore më të forta, por edhe masa praktike, si shërbime të qasshme për kujdesin ndaj fëmijëve dhe personave që kanë nevojë për kujdes, politika aktive të tregut të punës dhe mundësi më të mëdha për rikualifikim dhe mësim gjatë gjithë jetës.

Vështirësi më të mëdha për gratë e reja2

Situata është edhe më e vështirë për gratë e reja. Sipas të dhënave, mesatarisht vetëm 18 për qind e grave të reja në rajon janë të punësuara, ndërsa 28 për qind janë të papuna, pothuajse dy herë më shumë se mesatarja në European Union.

Gratë gjithashtu kanë më shumë gjasa të punojnë në punë me paga të ulëta, në sektorin informal ose me kohë të pjesshme. Ato mbeten të nënpërfaqësuara në fushat STEM dhe në pozita drejtuese.

Hendeku në paga dhe pensione

Pabarazitë ekonomike reflektohen edhe në paga dhe pensione. Sipas analizave të përbashkëta të United Nations Development Programme dhe Regional Cooperation Council, hendeku gjinor në paga në rajon vlerësohet të jetë 9–12 për qind.

Ndërkohë, pensionet e grave janë rreth 40 për qind më të ulëta se ato të burrave, për shkak të pagave më të ulëta, ndërprerjeve të karrierës dhe përfshirjes më të madhe në punë informale.

Një faktor tjetër që ndikon në pjesëmarrjen e grave në tregun e punës është edhe barra e madhe e punëve të papaguara në familje, pasi ato vazhdojnë të mbajnë pjesën më të madhe të përgjegjësive për kujdesin ndaj fëmijëve dhe familjes.99 Megjithëse gratë në rajon shpesh i tejkalojnë burrat në arsimin e lartë, me rreth 40 për qind që përfundojnë studimet universitare, pjesëmarrja në programet e të mësuarit gjatë gjithë jetës mbetet e ulët – rreth 5 për qind, krahasuar me pothuajse 12 për qind në European Union.

Sipas RCC, përmes iniciativave si Employment and Social Affairs Platform, rajoni synon të forcojë politikat e tregut të punës dhe të krijojë tregje më gjithëpërfshirëse për gratë.456+44 /./;’ +4/**-