Me thirrjet “Marshojmë, s’festojmë. Njëra-tjetrën ne e mbrojmë”, dhjetëra qytetarë protestuan të dielën në Prishtina, në kuadër të shënimit të Dita Ndërkombëtare e Gruas, duke kërkuar më shumë barazi, drejtësi dhe mbrojtje për gratë.

Protestuesit marshuan në mesditë nga sheshi Sheshi Zahir Pajaziti, drejt Këshilli Prokurorial i Kosovës, Policia e Kosovës dhe Këshilli Gjyqësor i Kosovës, për të përfunduar para ndërtesës së Qeveria e Kosovës, në Sheshi Skënderbeu. Marshi u organizua me moton “Revoltohemi për jetë me dinjitet”.

Gjatë protestës u dëgjuan thirrje si: “Trupi im, e drejta ime”, “Përdhunues, mos u fsheh – burgu po të pret”, “Sot marshojmë, çdo ditë luftojmë” dhe “Kush na mbron prej përdhunuesve? Shoqet tona”.

Protesta u organizua nga Marshojmë S’Festojmë, e cila theksoi se 8 Marsi është një ditë që rikujton zanafillat revolucionare të lëvizjes së grave dhe nevojën për të vazhduar përpjekjet kundër pabarazisë dhe dhunës.

Sipas organizatorëve, mbetet ende shumë punë për të luftuar femicidin dhe format e ndryshme të dhunës ndaj grave, përfshirë dhunën fizike, emocionale, ekonomike dhe seksuale. Ata përmendën gjithashtu dhunën në familje, ngacmimet seksuale në hapësirat publike dhe shpërndarjen e fotografive intime pa pëlqim në internet si disa nga problemet kryesore me të cilat përballen gratë në Kosovë.

Protestuesit kritikuan edhe vendime institucionale që, sipas tyre, kufizojnë të drejtat e grave dhe vajzave.

Pabarazia në punësim dhe pronësi

Protesta u zhvillua në një kohë kur gratë në Kosovë vazhdojnë të përballen me sfida në tregun e punës dhe në pronësi. Sipas të dhënave të Agjencia e Statistikave të Kosovës, rreth 80 për qind e grave në vend nuk janë pjesë e tregut të punës, ndërsa burrat kanë një përqindje dukshëm më të lartë punësimi.

Pabarazi të ngjashme vërehen edhe në pronësi. Sipas statistikave të Agjencia Kadastrale e Kosovës, më pak se një e pesta e pronave në vend janë të regjistruara në emër të grave.

Ndërkohë, sipas vlerësimeve të United Nations, një në tri gra në botë përjeton dhunë gjatë jetës së saj, ndërsa çdo 10 minuta një grua vritet.

Në Kosovë, që nga viti 2010 janë vrarë rreth 60 gra dhe, në shumicën e rasteve, autorë të krimeve kanë qenë bashkëshortët ose ish-bashkëshortët e tyre. Organizatat që merren me të drejtat e grave theksojnë se dënimet e lehta për dhunuesit shpesh dërgojnë mesazhe inkurajuese për autorët e dhunës. Homazhe në Ditën Ndërkombëtare të Gruas

Në kuadër të aktiviteteve të kësaj dite, në Prishtina u mbajtën edhe homazhe për gratë që kanë kontribuar për vendin. Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, së bashku me deputete të Lëvizja Vetëvendosje, bëri homazhe te memoriali Memoriali Heroinat.

Ajo theksoi se në këtë ditë kujtimi për të mbijetuarat e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë është veçanërisht i rëndësishëm.

“Le të kujtojmë sakrificën e të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës së fundit në Kosovë, por edhe të gjitha grave që kanë kontribuar për Republikën e Kosovës para, gjatë dhe pas luftës”, u shpreh Haxhiu.

Marshime dhe protesta për të drejtat e grave u organizuan më 8 mars edhe në shumë vende të tjera të botës, duke theksuar kërkesat për barazi gjinore, të drejta riprodhuese, pagë të barabartë dhe përfaqësim më të madh të grave në politikë.