Sot, më 8 mars, në mbarë botën shënohet International Women’s Day, një ditë e dedikuar reflektimit mbi rolin e gruas në shoqëri, arritjet e saj dhe sfidat që vazhdojnë të ekzistojnë për barazinë gjinore.

Kjo ditë nuk përfaqëson thjesht një festë simbolike, por një moment për të vlerësuar kontributin e grave në jetën sociale, ekonomike dhe politike, si dhe për të rikujtuar përpjekjet e vazhdueshme kundër diskriminimit dhe dhunës ndaj tyre. Në shumë vende të botës, gratë vazhdojnë të kërkojnë barazi në punë, në ekonomi dhe në të drejtat themelore, duke theksuar se, pavarësisht përparimeve të bëra, rruga drejt barazisë së plotë mbetet ende e gjatë.

Si lindi Dita Ndërkombëtare e Gruas

Data 8 mars u vendos zyrtarisht gjatë një konference ndërkombëtare të grave komuniste të mbajtur në Moscow në vitin 1921. Në atë takim u vendos që festimet për gratë, të cilat më parë zhvilloheshin në data të ndryshme në vende të ndryshme, të unifikoheshin në një ditë të vetme.

Zgjedhja e kësaj date lidhet edhe me një protestë të grave në vitin 1917 në Saint Petersburg, të cilat dolën në rrugë me thirrjet “Bukë dhe paqe”, duke kundërshtuar luftën dhe varfërinë gjatë regjimit të Nicholas II. Vetëm pak ditë pas kësaj proteste, cari rus abdikoi dhe ngjarja u konsiderua si një nga momentet që shënoi fillimin e February Revolution.

Në historinë e kësaj dite përmenden edhe ngjarje të tjera simbolike në Shtetet e Bashkuara. Një prej tyre është zjarri i vitit 1911 në një fabrikë tekstili në New York City, ku humbën jetën 134 gra punëtore. Megjithëse disa nga këto episode janë diskutuar nga studiuesit për saktësinë historike, ato kanë mbetur pjesë e simbolikës së luftës për të drejtat e grave.

Fillimet e festimit në Evropë

Ideja për një ditë të dedikuar grave daton edhe më herët. Në vitin 1910, gjatë një konference të grave socialiste në Copenhagen, u propozua krijimi i një dite ndërkombëtare për të mbështetur të drejtën e votës dhe barazinë e grave.

Në Italy, festimet e para për këtë ditë nisën në vitin 1922. Pas ndërprerjes gjatë periudhës së fashizmit, ato rifilluan gjatë World War II, kur organizatat e grave u angazhuan në lëvizjet për çlirim dhe për të drejtat sociale e politike.

Simboli i 8 Marsit: mimoza

Një nga simbolet më të njohura të kësaj dite është lulja e mimozës. Ajo u zgjodh në vitin 1946 nga aktivistet italiane Teresa Noce, Rita Montagnana dhe Teresa Mattei.

Mimoza u bë simbol i 8 Marsit sepse lulëzon në fillim të pranverës, ka një aromë të këndshme dhe është një lule e përballueshme për të gjithë. Ngjyra e saj e verdhë simbolizon energjinë, gjallërinë dhe rilindjen.

Një ditë për reflektim dhe ndërgjegjësim

Përveç festimit të arritjeve të grave, kjo ditë është edhe një thirrje për reflektim mbi problemet që vazhdojnë të prekin gratë në mbarë botën, si pabarazia ekonomike, diskriminimi në punë dhe dhuna.

Në mënyrë simbolike, kjo datë lidhet edhe me International Day for the Elimination of Violence against Women, që shënohet çdo vit më 25 nëntor dhe synon të rrisë ndërgjegjësimin për luftën kundër dhunës ndaj grave.