Përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme ka shkaktuar tronditje në tregjet ndërkombëtare të energjisë, duke sjellë një rritje të fortë të çmimeve të naftës dhe duke shtuar frikën për një krizë të re energjetike globale.

Sipas të dhënave të tregut, një fuçi West Texas Intermediate (WTI), referencë për tregun amerikan, u mbyll në 90.90 dollarë. Çmimi shënoi një rritje prej mbi 12% brenda një dite dhe rreth 35.6% gjatë javës, niveli më i lartë që nga krijimi i kontratave futures për këtë standard në vitin 1983.

Ndërkohë, nafta Brent Crude, standardi ndërkombëtar për tregun global, u mbyll në 92.69 dollarë për fuçi, me një rritje prej mbi 8% gjatë ditës dhe rreth 27.9% gjatë javës.

Rritja e fortë e çmimeve lidhet me tensionet në rajon pas sulmeve të ndërmarra nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës ndaj Iranit, si dhe me bllokimin e trafikut në Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.

Përmes kësaj ngushtice kalon rreth 20% e prodhimit global të naftës, çka e bën çdo ndërprerje të trafikut një faktor me ndikim të drejtpërdrejtë në tregjet ndërkombëtare.

“Çdo ditë që ngushtica mbetet e mbyllur, tregu i naftës bëhet më i tensionuar”, deklaroi analisti i UBS, Giovanni Staunovo.

Sipas analistëve, kapacitetet e depozitimit në vendet e Gjirit janë të kufizuara dhe nëse situata vazhdon, prodhimi i naftës mund të reduktohet, ndërsa aktiviteti i rafinerive – veçanërisht në Azi dhe Lindjen e Mesme – mund të ngadalësohet ndjeshëm.

Disa vende prodhuese kanë nisur tashmë të ulin furnizimet. Iraku ka reduktuar prodhimin me rreth 1.5 milionë fuçi në ditë, ndërsa Kuvajti po i afrohet kufijve të kapaciteteve të depozitimit.

Ndërkohë, Kina ka kërkuar nga rafineritë kryesore të ndalojnë eksportet e produkteve të rafinuara si nafta dhe benzina, për të shmangur mungesat në tregun e brendshëm.

Në të njëjtën kohë, administrata amerikane e presidentit Donald Trump ka lejuar për një periudhë njëmujore dërgimin e naftës ruse drejt Indisë, pavarësisht sanksioneve, me qëllim stabilizimin e furnizimeve globale.

Ekspertët paralajmërojnë se rezervat aktuale globale mund të përballojnë deri në një muaj bllokim të Ngushticës së Hormuzit, por nëse kriza zgjat më shumë, tregjet energjetike botërore mund të përballen me tronditje të mëdha.