Sulmet në Lindjen e Mesme përshkallëzohen, lufta zgjerohet

Përplasjet në Lindjen e Mesme janë intensifikuar ndjeshëm, ndërsa konflikti është zgjeruar me viktima në rritje, goditje të reja dhe deklarata sfiduese nga palët e përfshira.

Qeveria e Libanit deklaroi se i konsideron të paligjshme aktivitetet ushtarake të Hezbollahut dhe kërkoi që grupi të dorëzojë armët. Kryeministri libanez Nawaf Salam tha se vetëm shteti vendos për luftë apo paqe dhe se Hezbollahu duhet të merret vetëm me politikë. Autoritetet urdhëruan agjencitë e sigurisë të ndalojnë lëshimin e raketave apo dronëve dhe të arrestojnë përgjegjësit.

Ndërkohë, SHBA dhe Izraeli vazhduan sulmet ndaj objektivave në Iran, ndërsa Presidenti Donald Trump la të kuptohej se mund të jetë i gatshëm për dialog me udhëheqje të re pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit.

Tre avionë amerikanë F-15E u rrëzuan gabimisht nga mbrojtja ajrore e Kuvajtit gjatë një misioni luftarak, njoftoi Komanda Qendrore e SHBA (CENTCOM). Të gjashtë anëtarët e ekuipazhit u katapultuan dhe u shpëtuan në gjendje të qëndrueshme. Kuvajti pranoi incidentin. Luftimet përfshinë sulme nga avionë iranianë, raketa balistike dhe dronë – hera e parë që flota ajrore e vjetër iraniane përfshihet drejtpërdrejt në konflikt.

Në Kuvajt, një sulm goditi kompleksin e Ambasadës Amerikane. U raportuan zjarre dhe tym, por nuk pati konfirmim për viktima. Ministria e Mbrojtjes njoftoi gjithashtu për rrëzimin e disa avionëve amerikanë, pa dhënë detaje të plota.

Sipas Gjysmëhënës së Kuqe iraniane, të paktën 555 persona janë vrarë në Iran nga fushata ajrore amerikano-izraelite dhe mbi 130 qytete janë goditur. Në Izrael raportohet për 11 të vrarë, ndërsa në Liban 31 viktima.

Sulmet ajrore goditën Teheranin, ndërsa zyrtari i lartë iranian Ali Larijani deklaroi se Irani nuk do të negociojë me SHBA-në. Në Irak, një milici pro-iraniane mori përgjegjësinë për sulm me dron ndaj trupave amerikane në aeroportin e Bagdadit. Edhe një bazë britanike në Qipro u godit nga një dron.

Izraeli dhe SHBA njoftuan se kanë bombarduar objektiva raketore dhe forcat detare iraniane, duke pretenduar se kanë shkatërruar selinë e marinës dhe disa anije luftarake.

Irani zgjeron sulmet drejt infrastrukturës së naftës

Luftimet tronditën tregjet globale dhe çmimet e naftës u rritën ndjeshëm. Rafineria saudite Ras Tanura u sulmua me dron, por mbrojtja ajrore e rrëzoi. Rafineria, një nga më të mëdhatë në botë, u mbyll përkohësisht si masë sigurie.

Në Oman, një dron-anije me eksploziv goditi një cisternë nafte në Gjirin e Omanit, duke vrarë një marinar indian. Në Kuvajt, mbetje dronësh ranë mbi rafinerinë Ahmadi, duke plagosur dy punëtorë.

Analistët thonë se zgjerimi i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike është përpjekje për të shkaktuar presion ekonomik global. Irani ka kërcënuar edhe trafikun në Ngushticën e Hormuzit, ku kalon një e pesta e naftës botërore.

Ambasadori iranian pranë Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike deklaroi se sulmet kanë goditur objektin bërthamor në Natanz dhe i quajti pretendimet për armë bërthamore “gënjeshtër”.

Hezbollahu hyn në konflikt

Hezbollahu lëshoi raketa nga Libani drejt Izraelit si përgjigje ndaj vrasjes së Khameneit. Izraeli reagoi me sulme në Liban, duke vrarë të paktën 31 persona dhe plagosur 149 të tjerë. Qeveria libaneze thirri mbledhje emergjente.

Viktimat shtohen

Shtetet arabe të Gjirit paralajmëruan kundërpërgjigje ndaj Iranit pas sulmeve që prekën edhe objektiva civile. Presidenti Trump premtoi hakmarrje për vrasjen e tre ushtarëve amerikanë në Kuvajt dhe paralajmëroi se mund të ketë më shumë viktima.

SHBA njoftoi se bombardues B-2 goditën objekte raketore iraniane me bomba të rënda. Trump deklaroi se disa anije luftarake iraniane janë fundosur.

Britania, Franca dhe Gjermania shprehën gatishmëri për të ndihmuar në ndalimin e sulmeve iraniane. Një dron goditi një bazë britanike në Qipro.

Vrasja e Khameneit ka krijuar vakum në udhëheqjen iraniane, duke rritur rrezikun e destabilizimit rajonal.

Milicitë pro-iraniane përfshihen

Hezbollahu pranoi për herë të parë pas më shumë se një viti një sulm të drejtpërdrejtë ndaj Izraelit. Milici shiite në Irak morën përgjegjësinë për sulme me dron ndaj bazave amerikane.

Në Emiratet e Bashkuara Arabe u raportuan tre të vrarë nga raketa iraniane, ndërsa nga një viktimë u regjistrua në Kuvajt dhe Bahrein.

Thirrje për mbrojtjen e civilëve

Organizata Botërore e Shëndetësisë bëri thirrje për mbrojtjen absolute të civilëve dhe objekteve shëndetësore. Në Teheran, rrugët janë pothuajse të zbrazëta ndërsa forcat e sigurisë kanë vendosur postblloqe.

Konflikti po zgjerohet me shpejtësi, me rrezik të lartë për destabilizim rajonal dhe përfshirje të mëtejshme ndërkombëtare.

Foto: AP