Menjëherë pas vrasjes së Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei, zyrtari më i lartë i sigurisë në Iran, Ali Larijani, mbajti një qëndrim sfidues, duke u zotuar për hakmarrje ndaj Shteteve të Bashkuara dhe duke përshkruar planet për një strukturë të përkohshme udhëheqjeje.

“Amerikanët e kanë goditur popullin iranian në zemër dhe ne do t’i godasim ata në zemër,” tha Larijani në deklarata, sipas Al-Jazeera.

Ai paralajmëroi se reagimi i forcave të armatosura iraniane do të jetë shumë më i fortë. “Ata duhet ta dinë se nuk mund të godasin dhe të largohen pa pasoja.”

Larijani konfirmoi gjithashtu se do të aktivizohet një mekanizëm i përkohshëm udhëheqjeje pas vdekjes së Khameneit, sipas Times of Israel.

“Një këshill i përkohshëm udhëheqës do të formohet së shpejti. Presidenti, kreu i gjyqësorit dhe një jurist nga Këshilli i Gardianëve do të marrin përgjegjësinë deri në zgjedhjen e liderit të ri. Ky këshill do të krijohet sa më shpejt të jetë e mundur. Po punojmë për ta formuar që sot,” tha Larijani.

Komentet e tij sinjalizojnë si hakmarrje jashtë vendit, ashtu edhe menaxhim politik brenda vendit, ndërsa Irani përballet me një nga momentet më kritike në historinë e Republikës Islamike.

Kush është Ali Larijani?

Ali Larijani, 67 vjeç, është një nga figurat më të fuqishme në establishmentin politik dhe të sigurisë së Iranit. Ish-komandant në Gardën Revolucionare Islamike (IRGC) dhe politikan konservator prej shumë vitesh, ai aktualisht shërben si sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, organi më i lartë i sigurisë në Iran.

Më herët Ali Larijani ishte kryetar i parlamentit iranian. Politikani veteran kishte mbajtur një profil shumë të ulët që nga viti 2020, kur mbaroi mandati i tij në parlament.

Në muajt e fundit, ndërsa tensionet me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin janë përshkallëzuar dhe protestat mbarëkombëtare kanë përfshirë Iranin, Khamenei thuhet se është mbështetur shumë tek Larijani për të drejtuar vendin. Zyrtarë iranianë e përshkruajnë atë si një këshilltar të besuar dhe besnik me qasje të drejtpërdrejtë te udhëheqësi suprem.

Analisti konservator Nasser Imani ka thënë se Khamenei “i beson plotësisht Larijanit”, duke e quajtur atë figurën e duhur për një “moment të ndjeshëm” për shkak të përvojës politike dhe mendimit strategjik.

Përgjegjësitë e Larijanit janë zgjeruar ndjeshëm. Ai ka mbikëqyrur masat e sigurisë së brendshme gjatë protestave, ka koordinuar me aktorë rajonalë si Rusia, Katari dhe Omani dhe ka luajtur rol në negociatat bërthamore me Uashingtonin. Ai gjithashtu ka qenë i përfshirë në planifikime rezervë në rast lufte ose ndërprerjeje të udhëheqjes.

Larijani vjen nga një familje elitare politike dhe fetare. Ai ka shërbyer si kryetar i Parlamentit për 12 vjet dhe më parë ka mbajtur postin e sekretarit të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare nga viti 2005 deri në 2007, përpara se të rikthehej në këtë rol më 5 gusht të këtij viti.

Në vitin 2021, atij iu besua negociimi i një marrëveshjeje strategjike 25-vjeçare me Kinën me vlerë miliarda dollarë, çka pasqyron peshën e tij brenda sistemit.

Megjithëse Larijani është figurë qendrore në rrethin udhëheqës të Iranit, ai nuk konsiderohet pasardhës i mundshëm i Khameneit, sepse nuk është klerik i lartë shiit, një kërkesë kyçe për postin e udhëheqësit suprem.

Megjithatë, zyrtarë thonë se ai renditet në krye të listave rezervë për menaxhimin e vendit në rast të një ndërprerjeje të udhëheqjes.

Vëzhguesit e përshkruajnë Larijanin si një konservator të llogaritur me përzierje pragmatizmi dhe nacionalizmi. Ndërsa disa kritikë e lidhin me shtypje të ashpra ndaj kundërshtarëve dhe e akuzojnë për përfshirje në shkelje të të drejtave të njeriut, mbështetësit e shohin si një nga figurat e pakta të mbetura që mund të mbajë të bashkuar sistemin nën presion.