Pikat kryesore nga fjalimi i Trump: Fokus te ekonomia, patriotizëm i theksuar dhe sulme të ashpra ndaj demokratëve

Lexoni më poshtë: Verifikim faktesh nga Associated Press: Pretendimet e rreme dhe të shtrembëruara në fjalimin e Trump për Gjendjen e Kombit

Presidenti Donald Trump e nisi fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit në “modalitet shitjeje”, duke paraqitur një vizion optimist për ekonominë amerikane. Ai foli për një ekonomi “që po lulëzon si kurrë më parë”, duke përmendur uljen e çmimeve të karburantit, normave të interesit për kreditë, çmimeve të barnave dhe rritjen e tregut të aksioneve.

Megjithatë, ky optimizëm bie ndesh me ndjesinë e shumë amerikanëve që vazhdojnë të ndihen të pasigurt financiarisht. Sipas një sondazhi të AP-NORC, vetëm 39% e të rriturve amerikanë miratuan mënyrën se si Trump po menaxhon ekonominë.

Patriotizëm dhe simbolikë kombëtare

Trump i dha ton fjalimit me elemente patriotike, duke nderuar ekipin amerikan të hokejit fitues të medaljes së artë, si dhe heronj lufte. Ai ndau medalje presidenciale dhe përdori momente simbolike për të krijuar një atmosferë pozitive dhe kombëtare. Në një moment, me ironi, u ankua pse nuk mund t’i jepte vetes një medalje kongresuale.

Sulme të drejtpërdrejta ndaj demokratëve

Pas toneve unifikuese, Trump kaloi në një retorikë më të ashpër, duke fajësuar demokratët për rritjen e primeve të sigurimeve shëndetësore, për çështjet e Sigurimeve Shoqërore dhe për krizën e kostos së jetesës. Ai deklaroi se demokratët “po e shkatërrojnë vendin”, ndërsa retorika e tij u bë gjithnjë e më e fortë gjatë fjalimit.

Vendimi i Gjykatës së Lartë për tarifat

Trump e quajti “të pafat” vendimin e Gjykatës së Lartë që rrëzoi politikën e tij të tarifave. Ai këmbënguli se tarifat po e shpëtojnë ekonominë amerikane, megjithëse studime të shumta tregojnë se kostot janë përballuar nga bizneset dhe konsumatorët amerikanë. Ai madje sugjeroi se në të ardhmen tarifat mund të zëvendësojnë sistemin e tatimit mbi të ardhurat, një pretendim që bie ndesh me strukturën kushtetuese amerikane.

Pretendime për manipulim zgjedhor

Trump riktheu akuzat për manipulim zgjedhor, duke deklaruar se “mashtrimi është i përhapur në zgjedhje”. Këto pretendime janë hedhur poshtë më parë nga gjykata dhe nga ish-zyrtarë të administratës së tij. Ai kërkoi miratimin e një ligji që kërkon identifikim me foto për votuesit dhe sugjeroi se do të ndërmarrë veprime përmes një urdhri ekzekutiv.

Çështja e emigracionit dhe mungesa e përmendjes së disa ngjarjeve

Trump foli ashpër për emigracionin dhe “kriminelët e huaj”, por nuk përmendi incidentin në Minneapolis ku dy qytetarë amerikanë u vranë nga agjentë federalë. Kjo mungesë u kritikua nga përfaqësuesja demokrate Rashida Tlaib dhe nga guvernatorja e Virxhinias, Abigail Spanberger.

Rritje e retorikës për Iranin

Presidenti theksoi praninë ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme dhe paralajmëroi Iranin, duke deklaruar se nuk do të lejojë që Teherani të pajiset me armë bërthamore. Ai la të hapur mundësinë e diplomacisë, por theksoi se nuk do të tolerojë rrezik për sigurinë kombëtare.

Fjalimi më i gjatë ndonjëherë

Trump theu rekordin e vet për fjalimin më të gjatë të Gjendjes së Kombit, duke folur për rreth 1 orë e 48 minuta.

Në përmbledhje, fjalimi ndërthurte optimizëm ekonomik dhe patriotizëm me një retorikë të ashpër politike, duke theksuar ndarjet e thella në skenën politike amerikane.

AP: FOKUS NË FAKTE: Një vështrim mbi pretendimet e rreme dhe mashtruese të Trump në fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit

Në fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit, Presidenti Donald Trump paraqiti një tablo shpesh të shtrembëruar të situatës në SHBA, duke folur për një “kthesë historike” dhe për arritje të shumta që, sipas verifikimit të fakteve, nuk qëndrojnë plotësisht.

Ja një analizë e pretendimeve kryesore:

EKONOMIA

Pretendimi: “Kur fola këtu 12 muaj më parë, kisha trashëguar një komb në krizë, me ekonomi të ngecur.”

Faktet: Jo e saktë. Inflacioni ishte i lartë gjatë zgjedhjeve të 2024, por ekonomia amerikane nuk ishte e ngecur. Prodhimi i Brendshëm Bruto u rrit me 2.8% në 2024 (i korrigjuar për inflacionin), më shumë se 2.2% gjatë vitit të parë të mandatit të dytë të Trump.

Pretendimi: “Të ardhurat po rriten me shpejtësi, ekonomia po lulëzon si kurrë më parë.”

Faktet: Jo. Të ardhurat reale pas taksave u rritën vetëm 0.9% në 2025, krahasuar me 2.2% në 2024. Rritja është më e dobëta që nga 2022. Edhe rritja e pagave është ngadalësuar për shkak të ngadalësimit të punësimeve.

INVESTIMET

Pretendimi: “Sigurova mbi 18 trilionë dollarë investime nga e gjithë bota.”

Faktet: Nuk ka prova për këtë shifër. Vetë faqja e Shtëpisë së Bardhë përmend 9.6 trilionë dollarë, një pjesë e të cilave i përkasin angazhimeve të periudhës Biden. Studime të pavarura vënë në dyshim nëse më shumë se 5 trilionë dollarë do të materializohen realisht.

PUNËSIMI

Pretendimi: “Sot punojnë më shumë amerikanë se kurrë në histori.”

Faktet: Numri total rritet me rritjen e popullsisë. Përqindja e të punësuarve është 59.8%, më e ulët se kulmi 64.7% në vitin 2000. Papunësia është 4.3%, ndërsa në fund të mandatit të Biden ishte 4%, me një minimum 50-vjeçar prej 3.4%.

LUFTËRAT E HUAJA

Pretendimi: “Në 10 muaj përfundova tetë luftëra.”

Faktet: Shifër e ekzagjeruar. Në disa raste që Trump pretendon se ka “mbyllur luftëra” nuk kishte luftë aktive (si Serbi–Kosovë apo Egjipt–Etiopi). Ndikimi i tij në konfliktet e tjera ka qenë i paqëndrueshëm.

TARIFAT

Pretendimi: “Të ardhurat nga tarifat po e shpëtojnë vendin.”

Faktet: Sipas Zyrës së Buxhetit të Kongresit, tarifat do të sillnin rreth 300 miliardë dollarë në vit — shumë më pak se 4.7 trilionë dollarët e uljeve tatimore të miratuara. Ato përbëjnë më pak se 4% të të ardhurave federale.

Pretendimi: “Tarifat do të zëvendësojnë sistemin modern të tatimit mbi të ardhurat.”

Faktet: Shumë e pamundur. Tatimet mbi të ardhurat dhe kontributet për Sigurimet Shoqërore përbëjnë 84% të të ardhurave federale.

ÇMIMET E BARNAVE

Pretendimi: “Ula çmimet e barnave nga më të lartat në botë në më të ulëtat.”

Faktet: E pamundur matematikisht. Ulje mbi 100% do të nënkuptonte që kompanitë të paguajnë pacientët për të marrë ilaçe. Ekspertët e kanë quajtur këtë pretendim “trillim total”.

KRIMI

Pretendimi: “Rënia më e madhe e vrasjeve në histori.”

Faktet: Vrasjet ranë ndjeshëm në 2025 (rreth 21%), por rënia kishte nisur më herët. Kulmi i rritjes ishte në 2020 gjatë pandemisë. Krimi kishte rënë pranë niveleve para-pandemike që në 2022.

EMIGRACIONI

Pretendimi: “Do të lejojmë gjithmonë hyrjen legale.”

Faktet: Trump ka kufizuar programin e refugjatëve dhe ka vendosur kufizime për rreth 40 vende, shumë prej tyre në Afrikë.

TAKSAT

Pretendimi: “Nuk ka taksë mbi bakshishet, orët shtesë dhe Sigurimet Shoqërore.”

Faktet: Jo për të gjithë. Disa kategori përfituesish nuk kualifikohen, dhe përfitimet janë të përkohshme deri në 2029.

ZGJEDHJET

Pretendimi: “Mashtrimi zgjedhor është i përhapur.”

Faktet: Nuk ka prova për mashtrim masiv. Rastet janë shumë të rralla. Në Michigan u identifikuan 15 raste të dyshuara nga mbi 5.7 milionë vota.

1776

Pretendimi: “Revolucioni filloi në 1776.”

Faktet: Revolucioni Amerikan filloi në prill 1775. Deklarata e Pavarësisë u shpall në 1776. Lufta përfundoi në 1783.

Në përmbledhje, shumë nga pretendimet e presidentit në fjalim janë të ekzagjeruara, të pasakta ose të pa mbështetura nga të dhëna të verifikueshme.