Gjendet në Venus një shpellë vullkanike që mund të jetë më e madhja në Sistemin Diellor

Një zbulim i ri shkencor sugjeron se nën sipërfaqen e planetit Venus mund të fshihet një tunel gjigant lave, i cili potencialisht është më i madhi i identifikuar ndonjëherë në Sistemin Diellor.

Vullkanet nuk janë vetëm fenomen tokësor. Studiuesit kanë zbuluar më parë struktura vullkanike – përfshirë tunele lave – si në Mars ashtu edhe në Hënë. Tani, një ekip kërkuesish nga Universiteti i Trentos në Itali njoftoi se ka gjetur prova të forta për ekzistencën e një shpelle të madhe nëntokësore në Venus.

Zbulimi u bë përmes analizës së të dhënave radarike, në kuadër të një projekti të mbështetur nga Agjencia Hapësinore Italiane, dhe u publikua në revistën shkencore Nature Communications.

Sipas profesorit Lorenzo Bruzzone, drejtues i studimit dhe i Laboratorit të Teledeteksionit në Universitetin e Trentos, ky zbulim ofron një vështrim të rrallë mbi proceset që zhvillohen nën sipërfaqen e “motres së Tokës”, siç quhet shpesh Venusi për shkak të ngjashmërisë në madhësi me planetin tonë.

Ai theksoi se identifikimi i një zgavre vullkanike është veçanërisht i rëndësishëm, pasi ndihmon në verifikimin e teorive që për vite me radhë kanë ekzistuar vetëm si hipoteza.

Si formohen tunelet e lavës?

Tunelet e lavës krijohen kur lava e lëngshme rrjedh nën sipërfaqe dhe formon një “mbështjellës” të ngurtësuar rreth saj. Kur rrjedha ndalet, mund të mbetet një tunel bosh nëntokësor. Struktura të tilla janë zbuluar në Tokë, në Hënë dhe në Mars, por zakonisht janë të vështira për t’u identifikuar, pasi mbeten të fshehura përveç rasteve kur çatia e tyre shembet dhe krijon një hapje të dukshme nga sipërfaqja.

Në Venus, detyra është edhe më e vështirë për shkak të reve të dendura që mbulojnë planetin. Për këtë arsye, studiuesit përdorin radarë që mund të depërtojnë në atmosferë.

Roli i sondës Magellan

Zbulimi bazohet në të dhënat e mbledhura nga anija kozmike Magellan e NASA-s, e cila hartëzoi sipërfaqen e Venusit midis viteve 1990–1992 duke përdorur radar sintetik.

Studiuesit analizuan imazhe që tregonin shembje lokale të terrenit dhe zhvilluan një teknikë të posaçme për të identifikuar struktura nëntokësore. Analiza zbuloi një zgavër të madhe në rajonin Nyx Mons, me:

diametër rreth 1 kilometër

trashësi çatie të paktën 150 metra

thellësi mbi 375 metra

Kushtet në Venus mund të favorizojnë formimin e strukturave kaq të mëdha. Graviteti më i ulët krahasuar me Tokën dhe atmosfera e dendur mund të ndihmojnë lavën të krijojë shpejt një shtresë izoluese, duke ruajtur tunele të gjata dhe të qëndrueshme.

Struktura e zbuluar duket më e madhe se shumica e atyre në Tokë ose në Mars dhe është e krahasueshme me më të mëdhatë e propozuara ose të vëzhguara në Hënë.

Çfarë do të thotë kjo për misionet e ardhshme?

Rëndësia e këtij zbulimi lidhet edhe me misionet e ardhshme drejt Venusit, si misioni evropian Envision dhe ai amerikan Veritas. Këto do të pajisen me radarë më të avancuar, të aftë për të analizuar me saktësi më të madhe sipërfaqen dhe nëntokën e planetit.

Shkencëtarët vlerësojnë se këta kanale nëntokësore mund të shtrihen për të paktën 45 kilometra, por nevojiten të dhëna të reja për të konfirmuar përmasat e plota.

Sipas studiuesve, ky zbulim përbën vetëm fillimin e një përpjekjeje afatgjatë për të kuptuar historinë gjeologjike dhe strukturën e brendshme të Venusit – një planet që vazhdon të fshehë surpriza të mëdha nën sipërfaqen e tij. /noa.al