Kosova shënon sot 18-vjetorin e shpalljes së Pavarësisë, një nga momentet më të rëndësishme në historinë e saj moderne. Më 17 shkurt 2008, në orën 15:39, në një mbledhje të jashtëzakonshme me 109 deputetë të pranishëm nga gjithsej 120, Kuvendi i Republikës së Kosovës shpalli njëzëri Kosovën shtet të pavarur, sovran dhe demokratik.

Shpallja e Pavarësisë u bë nga kryeministri i atëhershëm, Hashim Thaçi, së bashku me deputetët dhe Presidentin e Kosovës, duke e kurorëzuar një rrugëtim të gjatë e të vështirë historik. Në Deklaratën e nënshkruar nga deputetët thuhej: “Ne, udhëheqësit e popullit tonë, të zgjedhur në mënyrë demokratike, nëpërmjet kësaj Deklarate shpallim Kosovën shtet të pavarur dhe sovran”, në përputhje me propozimin gjithëpërfshirës të të dërguarit special të OKB-së, Martti Ahtisaari.

Nga administrimi ndërkombëtar te shtetësia

Pas përfundimit të luftës më 1999 dhe largimit të forcave serbe më 13 qershor të atij viti, Kosova u administrua nga UNMIK, ndërsa institucionet vendore funksiononin si struktura të përkohshme vetëqeverisëse. Në nëntor 2005 nisi zyrtarisht procesi për statusin përfundimtar, i cili kulmoi me propozimin e Ahtisaarit më 2 shkurt 2007 dhe më pas me shpalljen e Pavarësisë.

Një ditë pas shpalljes, presidenca e Bashkimit Evropian njoftoi se shtetet anëtare ishin të lira të vendosnin individualisht për njohjen e Kosovës. Shumica e vendeve të BE-së e njohën shtetin e ri, ndërsa pak para shpalljes u miratua vendosja e misionit për sundimin e ligjit, EULEX, me rreth 2 mijë anëtarë për të mbështetur sektorin e drejtësisë dhe sigurisë.

Ceremonitë e 18-vjetorit

Tetëmbëdhjetë vite më pas, shteti më i ri në Evropë e përkujton këtë datë me ceremoni solemne në Prishtinë dhe në mbarë vendin. Manifestimet nisin me ngritjen e Flamurit të Republikës së Kosovës dhe mbledhjen solemne të Qeverisë, për të vijuar me homazhe te Monumenti i të Pagjeturve, Pllaka Përkujtimore e Fëmijëve të Vrarë, si dhe te varri i ish-Presidentit Ibrahim Rugova dhe veprimtarit Adem Demaçi.

Delegacionet shtetërore bëjnë homazhe edhe në Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz, simbol i sakrificës për liri. Seanca solemne e Kuvendit mbahet në orën 10:30, ndërsa parakalojnë trupat e Forca e Sigurisë së Kosovës dhe Policia e Kosovës. Në mbrëmje organizohet pritja shtetërore dhe koncerti solemn në Filarmonia e Kosovës.

Mes gjyqit në Hagë dhe protestës në Prishtinë

Përvjetori i 18-të i Pavarësisë shënohet edhe në një kohë zhvillimesh të rëndësishme në Hagë. Në Dhomat e Specializuara të Kosovës po vijon gjyqi ndaj ish-krerëve të UÇK-së, të akuzuar për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Prokuroria ka kërkuar nga 45 vite burg për secilin prej ish-drejtuesve, përfshirë Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin.

Në mbështetje të tyre, sot në orën 17:00 në Prishtinë pritet të mbahet një protestë, ku sipas organizatorëve do të marrin pjesë edhe figura publike dhe politike.

Mesazhe urimi nga liderët botërorë

Në prag të 18-vjetorit, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka marrë mesazhe urimi nga liderë ndërkombëtarë. Presidenti amerikan Donald Trump rikonfirmoi mbështetjen për sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës, duke theksuar gatishmërinë për thellimin e bashkëpunimit ekonomik dhe strategjik.

Mesazhe urimi dërguan edhe Mbreti Charles III, Presidenti francez Emmanuel Macron dhe Presidenti italian Sergio Mattarella, duke vlerësuar miqësinë dhe bashkëpunimin me Kosovën.

Në një kohë sfidash të brendshme dhe aspiratash për integrim euroatlantik, 18-vjetori i Pavarësisë vjen si moment reflektimi për rrugëtimin e deritanishëm dhe si thirrje për unitet, forcim të shtetit ligjor dhe konsolidim të pozitës ndërkombëtare të Kosovës.