Shqipëria po përjeton një transformim të përshpejtuar demografik, duke u renditur e para në Europë për rritjen e peshës së popullsisë mbi 65 vjeç në raport me grup-moshën 15–64 vjeç gjatë periudhës 2015–2025, sipas të dhënave të Eurostat.

Sipas statistikave, në vitin 2015 popullsia mbi 65 vjeç përbënte 18.2% të popullsisë në moshë pune. Deri në vitin 2025, ky raport ka arritur në 33.3%, duke shënuar një rritje prej 15.1 pikë përqindjeje brenda një dekade — niveli më i lartë i regjistruar në kontinent.

Në krahasim, vende si Moldavia dhe Maqedonia e Veriut kanë shënuar gjithashtu rritje të ndjeshme, përkatësisht 14.1 dhe 10.7 pikë përqindjeje, por mbeten pas Shqipërisë në ritmin e plakjes demografike.

Rritje e fortë e moshës mediane

Plakja e përshpejtuar reflektohet edhe në rritjen e moshës mediane të popullsisë. Në vitin 2015, mosha mediane në Shqipëri ishte 34.7 vjeç, ndërsa në vitin 2025 ka arritur në 44.3 vjeç — një rritje prej 9.6 vitesh. Ky është ritmi më i lartë në Europë, krahasuar me mesataren europiane prej vetëm 2.1 vitesh gjatë së njëjtës periudhë.

Ndryshe nga vende si Suedia dhe Luksemburgu, ku plakja e popullsisë është më graduale dhe e mbështetur nga ekonomi më të forta, Shqipëria po përballet me këtë transformim në kushte më të kufizuara ekonomike.

Shkaqet kryesore

Ekspertët e lidhin këtë fenomen me dy faktorë kryesorë:

Emigrimin masiv të moshave të reja;

Rënien e vazhdueshme të normës së lindshmërisë.

Kombinimi i këtyre elementeve ka përshpejtuar ndjeshëm procesin e plakjes, duke e shndërruar atë në një sfidë strukturore për tregun e punës, sistemin e pensioneve dhe politikat sociale.

Nevoja për politika ndërhyrëse

Të dhënat tregojnë se Shqipëria nuk po përballet thjesht me një proces natyror plakjeje, por me një krizë demografike që kërkon ndërhyrje të menjëhershme dhe politika afatgjata për:

Nxitjen e lindshmërisë;

Frenimin e emigrimit;

Mbështetjen e sistemit të pensioneve;

Rritjen e produktivitetit të forcës së punës.

Brenda një dekade, Shqipëria ka kaluar nga një ndër vendet më të reja në Europë në një vend me strukturë të plakur demografike, duke u përballur me sfida të ngjashme me vendet më të zhvilluara, por me kapacitete ekonomike dukshëm më të kufizuara.