Po intensifikohet gara hapësinore mes miliarderëve amerikanë, me SpaceX-in e Elon Musk që planifikon ndërtimin e një baze hënore dhe Jeff Bezos që shtyn ambiciet e Blue Origin. Të dyja kompanitë synojnë kthimin e njeriut në Hënë përpara misionit të planifikuar të Kinës në vitin 2030.

Me një ofertë publike të aksioneve (IPO) të planifikuar për këtë vit, CEO i SpaceX deklaroi në intervista se dëshiron të ndërtojë «Moonbase Alpha» dhe të vendosë një pajisje lëshimi satelitësh në sipërfaqen e Hënës. Baza hënore do të ndihmojë në zhvillimin e rrjetit të kompjuterëve me inteligjencë artificiale që ai vizionon, i cili mund të përfshijë deri në një milion satelitë.

Përpjekja intensive e Musk për pushtimin e Hënës ka zhvendosur fokusin e SpaceX nga kolonizimi i Marsit, që ishte objektivi kryesor që prej themelimit të kompanisë në 2002. Vetëm verën e kaluar, Musk tha se shpresonte të niste një mision pa ekuipazh të Starship drejt Planetit të Kuq, duke e quajtur Hënën «shqetësim».

Baza në Hënë

Në javët e fundit, Blue Origin e Bezos është përqendruar më shumë te programi i saj për Hënën, duke mbyllur biznesin e turizmit hapësinor për të kanalizuar burimet në projektin e mjetit hënor Blue Moon, përpara misionit pa ekuipazh në sipërfaqen e Hënës këtë vit.

Musk tani kërkon të bindë investitorët se SpaceX do të mbetet fuqia dominuese në hapësirë, përpara IPO-së së planifikuar që mund të vlerësojë kompaninë mbi 1 trilion dollarë.

Pas një serie postimesh të Musk në X për një «kthesë» drejt Hënës, Bezos publikoi një foto bardh e zi të një breshke, duke kujtuar fabulën e Ezopit ku breshka e ngadaltë por e qëndrueshme fiton ndaj lepurit të shpejtë por të nxituar. Blue Origin e ka adoptuar këtë fabul në moton e saj «Gradatim Ferociter» – «hap pas hapi, egërsisht».

Bezos në gjurmët e Musk

Misioni pa ekuipazh i Blue Origin në Hënë këtë vit është pararendës i uljes së astronautëve, pjesë e programit Artemis të NASA-s, i cili mbështetet shumë te Starship i SpaceX.

Mjeti ulës i Blue Origin u transferua javën e kaluar në Johnson Space Center të NASA-s në Teksas për testime termike dhe vakumi – një hap kyç drejt lëshimit.

Blue Origin dhe SpaceX po ndërtojnë infrastrukturën e nevojshme me financim prej miliarda dollarësh nga NASA, e cila synon ta përdorë për një seri uljesh astronautësh në Hënë, duke filluar me Starship-in e SpaceX.

NASA dërgoi njerëzit e parë në Hënë në 1969 dhe gjithsej 12 astronautë amerikanë ecën në sipërfaqe deri në përfundimin e programit Apollo në 1972.

Bastet e NASA-s

NASA e sheh rikthimin në Hënë si përgatitje për misionet e ardhshme në Mars. Agjencia ka shtyrë kompanitë të përshpejtojnë zhvillimin e mjeteve ulëse hënore për të fituar garën hapësinore me Kinën, e cila synon të ulë astronautët e saj në Hënë deri në 2030.

Musk tha këtë javë se dëshiron të shkojë edhe më tej, duke ndërtuar një «qytet vetë-zhvillues» në Hënë dhe duke lëshuar satelitë me inteligjencë artificiale nga sipërfaqja e saj – pjesë e objektivit më të gjerë për të zgjeruar AI-n në hapësirë.