ANALIZË/ Qoftë për shkak të kostos prej 1 miliard dollarësh, qoftë për shkak të pushtetit të tepruar të Donald Trump-it, aleatët kryesorë po e shmangin këtë këshill

Nga Simone Sotereli Papadopoulou

Qoftë për shkak të kostos prej 1 miliard dollarësh, qoftë për shkak të pushtetit të tepruar të Donald Trump-it, aleatët kryesorë po e shmangin këshillin.

Trump u zgjua një ditë dhe tha: “Përshëndetje, të pëlqen paqja? Bukur, të pëlqen vërtet? Atëherë, çfarë do të thoje nëse do të krijonim një grup vendesh, të gjitha të përkushtuara ndaj këtij ideali, që do të bashkëpunojnë për të krijuar harmoni globale?”

Jo, jo atë që ekziston prej 80 vitesh. Një të re. Kush është brenda;

Siç duket, jo shumë liderë, sipas The Guardian.

Kjo ndodh sepse Këshilli i Paqes, i cili u krijua vitin e kaluar me vendim të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe kishte si qëllim të vetëm zbatimin e një plani paqeje për Gazën, po i ngjan gjithnjë e më shumë një feudi personal të Donald Trump-it, i cili mund t’i lejojë presidentit të SHBA-së të ndërhyjë në punët e vendeve të tjera sipas dëshirës së tij.

Gjithëpushtetshmëria e Trump-it – sërish

Sipas informacioneve, shumica e vendeve të fuqishme perëndimore pritet të shmangin takimin e parë të Këshillit të Paqes nën drejtimin e Trump-it më vonë këtë muaj, me aleatë kyç të SHBA-së, si Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar dhe Kanadaja, që pritet të mos marrin pjesë.

Duket se ato janë dekurajuar nga statuti i Këshillit të Paqes, i cili e përcakton Trump-in si gjyqtar, juri, ekzekutues, menaxher financash, grafik dizajner dhe çfarëdo tjetër që ai dëshiron për Këshillin e Paqes.

“Ky këshill ka mundësinë të bëhet një nga organet më të rëndësishme që janë krijuar ndonjëherë në historinë e botës”, deklaroi Trump në një fjalim për Këshillin e Paqes në janar.

(Në të njëjtin fjalim, presidenti i SHBA-së tha se bombardimi i një objekti bërthamor iranian “zhduku gjithçka”, pretendoi se “asgjësoi” terroristë në Nigeri dhe u mburr për arrestimin e presidentit të Venezuelës, Nicolás Maduro, nga SHBA-ja).

Pas krijimit të tij në nëntor, Trump ftoi rreth 60 vende që t’i bashkoheshin këshillit.

Deri tani, vetëm rreth 20 vende kanë deklaruar se do të marrin pjesë: Shqipëria, Argjentina, Armenia, Azerbajxhani, Bahrejni, Bjellorusia, Bullgaria, Egjipti, Hungaria, Indonezia, Izraeli, Jordania, Kazakistani, Kosova, Mongolia, Maroku, Pakistani, Paraguai, Katari, Arabia Saudite, Turqia, Emiratet e Bashkuara Arabe, Uzbekistani dhe Vietnami.

“Pak nga vendet që kanë nënshkruar për këtë këshill janë vende në demokraci”, vuri në dukje Reuters.

Nga Gaza, te bota

Kur Këshilli i Sigurimit i OKB-së votoi vitin e kaluar për krijimin e Këshillit të Paqes si një “administratë kalimtare”, qëllimi i tij i vetëm ishte zbatimi i planit 20-pikësh të paqes të Trump-it për Gazën.

Megjithatë, ai u shndërrua shpejt në diçka tjetër, me Trump-in që i çoi ambiciet e tij shumë përtej trajtimit të situatës në Gaza.

Në fakt, statuti i Këshillit të Paqes, i cili përcakton objektivat dhe strukturën organizative të tij, nuk e përmend asnjëherë Gazën.

Trump nuk u përpoq t’i fshehë ambiciet e tij madhështore në fjalimin e janarit.

“Do të kemi sukses të madh në Gaza. Do të jetë bukur për t’u parë. Dhe mund të bëjmë edhe gjëra të tjera. Mund të bëjmë shumë gjëra të tjera sapo ky këshill të konsolidohet plotësisht, mund të bëjmë pothuajse çfarë të duam”.

Kjo është shumë larg nga ajo që kishte shpallur më parë OKB-ja. Dhe, qartazi, OKB-ja nuk kishte parashikuar krijimin e një këshilli paqeje ku Trump do të ishte president për aq kohë sa ai do ta konsideronte të arsyeshme.

“Zëvendësimi i presidentit mund të ndodhë vetëm pas dorëheqjes vullnetare ose si rezultat i paaftësisë, siç vendoset me votë unanime të këshillit ekzekutiv”, thuhet në statutin e këshillit.

Duke qenë se këshilli ekzekutiv emërohet nga Trump dhe përfshin zëvendëskëshilltarin e tij për sigurinë kombëtare, dy anëtarë të kabinetit të tij dhe dhëndrin e presidentit, duket e pamundur që ky organ ta shpallë Trump-in të paaftë.

Në rast se ai vendos të dorëhiqet, vetëm Trump ka të drejtën të zgjedhë pasardhësin e tij si president.

Trump, paqebërësi

Fakti që Trump synon të dominojë çdo organizëm ku merr pjesë nuk është befasues. Ajo që duket se ka tronditur disa është se Trump po e ndërton Këshillin e Paqes si një kundërpeshë të drejtpërdrejtë ndaj OKB-së.

Statuti i këshillit, sipas të cilit vendet duhet të paguajnë 1 miliard dollarë për t’u bërë anëtare, thotë se ai do të “sigurojë paqe të qëndrueshme në rajone të prekura ose të kërcënuara nga konflikte” dhe kërkon “një organ ndërkombëtar më fleksibël dhe më efektiv për ndërtimin e paqes” – një formulim që konsiderohet si një goditje indirekte ndaj OKB-së.

Disa vende kanë shprehur kundërshtimin e tyre.

Franca deklaroi se nuk do të marrë pjesë, me zyrtarë që thanë se shqetësohen se Këshilli mund të hyjë në konflikt me OKB-në.

“Do t’i vendos një tarifë 200% verërave dhe shampanjës së tij dhe atëherë do të marrë pjesë, por nuk është i detyruar të marrë pjesë”, u përgjigj Trump, duke iu referuar Emmanuel Macron-it, presidentit francez.

Duke pasur parasysh gatishmërinë e Trump-it për t’u përfshirë në punët e vendeve të tjera, ekzistojnë shqetësime reale për dhënien e pushtetit një organizmi që ai e kontrollon në një masë kaq të madhe.

Me statusin e tij si president i përjetshëm, vetëm ai ka fuqinë të thërrasë mbledhjet e Këshillit të Paqes dhe të vendosë veton për çdo vendim të marrë nga këshilli ekzekutiv.

A mund t’i besohet Trump-it, me qasjen e tij jashtëzakonisht emocionale dhe kapriçoze ndaj çështjeve të jashtme, që të sjellë paqe në botë;

Nëse besoni se po, dhe jeni lider i një vendi, mund të shpenzoni 1 miliard dollarë nga paratë e taksapaguesve tuaj.