PRISHTINË – Procesi i transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në një ushtri të plotë po përfundon gradualisht, me përpjekje për t’u përafruar me standardet e NATO-s dhe për të garantuar kapacitete funksionale për mbrojtjen e territorit. Ky konsensus institucional ka siguruar vazhdimësi në tranzicion dhe investime të qëndrueshme, pavarësisht ndryshimeve politike dhe komandantëve të ndryshëm.

Sipas gjeneralit në pension Naim Haziri, FSK-ja operon sot sipas doktrinave moderne të luftës dhe pritet të përmbyllë tranzicionin deri në vitin 2028, duke ofruar kapacitete ajrore, regjimente luftarake dhe elemente mbështetëse të operacioneve.

Procesi i transformimit nisi në vitin 2018, kur Kuvendi miratoi ligjet për kalimin e FSK-së nga forcë e sigurisë në ushtri me kapacitete të plota. Ndërsa NATO-ja e cilësoi atë vendim si “të papërshtatshëm në kohë”, Shtetet e Bashkuara e mbështetën, duke e konsideruar si një hap historik për profesionalizimin e forcës.

Krijimi i ushtrisë është shoqëruar me një diskurs institucional që thekson shërbimin ndaj të gjithë qytetarëve të Kosovës, pa dallime etnike. Ky qëndrim është ruajtur edhe nën presidencën e Vjosa Osmanit, ndërsa FSK-ja duhet ende të marrë leje nga misioni i NATO-s, KFOR, për operimet në veri, ku banojnë kryesisht serbët.

Sipas Zëvendësministrit në detyrë të Mbrojtjes, Shemsi Syla, FSK-ja ka arritur objektivin e 5.000 trupave të rregullta, ndërsa komponenti rezervë prej 3.000 pjesëtarësh mbetet për t’u plotësuar. Kapacitetet përfshijnë automjete të blinduara, dronë dhe armatim të blerë nga Shtetet e Bashkuara, Turqia, Kroacia, Britania e Madhe dhe Gjermania, të standardeve NATO.

Buxheti i Ministrisë së Mbrojtjes ka shënuar rritje të ndjeshme, duke u trefishuar nga 67.3 milionë euro në vitin 2021 në 207.8 milionë euro vitin e kaluar. Strategjia e Sigurisë e Kosovës identifikon Serbinë si kërcënimin kryesor, veçanërisht ndaj komunitetit serb në veri.

Gjenerali Haziri nënvizon gatishmërinë e FSK-së për të përballuar kërcënime hibride dhe ushtarake, por shton nevojën për investime më të mëdha në personel për efektivitet dhe motivim. Pagat dhe largimet vullnetare të pjesëtarëve mbeten një sfidë, ndërsa pjesëmarrja e komunitetit serb është ende e kufizuar për shkak të frikës dhe kërcënimeve.

Falë bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë dhe respektimit të standardeve të NATO-s, FSK-ja është e përgatitur për t’u integruar në Aleancë. NATO-ja konfirmon mbështetjen e saj dhe thekson se rruga drejt paqes së qëndrueshme mbetet politike, duke u bazuar në dialogun e lehtësuar nga BE-ja mes Kosovës dhe Serbisë, i cili vazhdon të jetë i bllokuar.