Një kometë u kap në momentin e shpërbërjes së saj në hapësirë nga një teleskop shumë i fuqishëm në Hawaii. C/2025 K1 (ATLAS) u dokumentua duke u copëzuar në imazhe me rezolucion të lartë të realizuara nga teleskopi Gemini North, në majën e Mauna Kea, ku duken fragmente blu dhe të bardha që largohen në errësirën e kozmosit.

Imazhet nga Gemini North

Pamjet e reja, të publikuara më 29 janar, e tregojnë kometën në dy momente të ndryshme: më 11 nëntor dhe më 6 dhjetor 2025. Teleskopi 8.1 metra, pjesë e International Gemini Observatory, ka regjistruar shpërbërjen graduale të bërthamës së kometës në disa pjesë të veçanta.

Çfarë e shkaktoi shpërbërjen

C/2025 K1 (ATLAS), një trup kozmik i përbërë lirshëm nga akull dhe pluhur, kaloi shumë pranë Diellit në tetor, me afrimin maksimal më 8 tetor 2025. Forca e madhe gravitacionale e Diellit dhe presioni i erës diellore – rrjedha e vazhdueshme e grimcave nga Dielli – bënë që kometa të copëzohej në disa fragmente.

Vëzhgime nga e gjithë bota

Të dhënat e teleskopit Gemini u plotësuan nga vëzhgime të astronomëve profesionistë dhe amatorë. Gianluca Masi, nga Virtual Telescope Project në Itali, e vëzhgoi kometën në fillim të nëntorit, duke raportuar praninë e tre fragmenteve të bërthamës fillestare dhe ndoshta edhe të një të katërti. Ndërkohë, Observatori i Asiagos publikoi imazhe ku duken dy pjesë të ndara rreth 2.000 kilometra nga njëra-tjetra.

Origjina nga reja e Oortit

C/2025 K1 (ATLAS) u zbulua në maj 2025 nga sistemi ATLAS dhe besohet se vjen nga reja e Oortit, një rezervuar gjigant trupash të ngrirë përtej orbitës së Neptunit. Në këtë rajon mendohet se ekzistojnë miliarda kometa, të cilat mund të udhëtojnë për shekuj derisa një shtytje gravitacionale t’i drejtojë drejt pjesës së brendshme të sistemit diellor.

Kometat me periudhë të gjatë janë veçanërisht të rëndësishme për shkencën, pasi ruajnë materiale primitive nga fazat e hershme të formimit të sistemit diellor, ndryshe nga kometat më “të konsumuara”, si Halley.

Qielli për vëzhguesit

Adhuruesit e astronomisë që dëshirojnë të kapin pamje të vizitorëve të tillë nga thellësitë e hapësirës mund të përdorin teleskopë inteligjentë dhe pajisje për astrofotografi, duke ndjekur udhëzime të specializuara për vëzhgimin dhe fotografimin e kometave.

Imazhet: Gianluca Masi, Virtual Telescope Project