Komisioni Evropian ka konfirmuar publikisht se zbatimi i plotë i Sistemit të ri të Hyrjes/Daljes (Entry/Exit System – EES) në Bashkimin Evropian është shtyrë nga prilli për në shtator 2026, për shkak të shqetësimeve serioze për kaosin e mundshëm të udhëtimeve gjatë sezonit veror.

Vendimi është marrë pas problemeve të shumta të hasura gjatë fazës së zbatimit gradual të sistemit biometrik në pikat kufitare të zonës Schengen, të cilat kanë sjellë vonesa të gjata për pasagjerët e linjave ajrore, trageteve dhe Eurotunelit.

Probleme serioze në kufijtë e BE-së

Sistemi EES nisi zbatimin në mënyrë graduale në tetor 2025, duke zëvendësuar vulosjen manuale të pasaportave me regjistrimin elektronik të të dhënave biometrike, përfshirë:

fotografimin e fytyrës,

gjurmët e gishtërinjve,

dhe të dhëna mbi qëndrimin në zonën Schengen.

Megjithatë, teknologjia biometrike ka hasur probleme teknike dhe operative, duke rritur ndjeshëm kohën e përpunimit në kufij. Në disa aeroporte evropiane, pritjet kanë shkuar deri në 7 orë, ndërsa pasagjerë të shumtë kanë humbur fluturimet e tyre.

Thirrje alarmi nga aeroportet evropiane

Në dhjetor 2025, ACI Europe, shoqata që përfaqëson aeroportet evropiane, i kërkoi Komisionit Evropian të ndërhyjë urgjentisht, duke paralajmëruar se:

koha e përpunimit të pasagjerëve është rritur deri në 70%,

kapacitetet aktuale nuk përballojnë flukset e larta të udhëtimeve,

dhe rrezikohet siguria dhe funksionimi normal i aeroporteve.

Drejtori i Përgjithshëm i ACI Europe, Olivier Jankovec, deklaroi se sistemi nuk mund të zbatohet në kurriz të pasagjerëve dhe funksionimit të aeroporteve, duke paralajmëruar se rritja e përqindjes së regjistrimit biometrik pa zgjidhur problemet ekzistuese do të sillte bllokim të sistemit.

Shembuj konkretë të kaosit

Në dhjetor, Aeroporti i Lisbonës u detyrua të pezullojë përkohësisht zbatimin e EES, për shkak të “mangësive serioze” në kontrollin kufitar, ndërsa radhët e pasagjerëve arritën deri në shtatë orë pritje.

Gjithashtu, sistemi u bë shkak edhe i grevave disa ditore të kamionistëve në Ballkan, pasi vonesat në pikat kufitare çuan në gjoba për tejkalim të afatit të qëndrimit 90 ditë brenda 180 ditëve.

Çfarë do të thotë kjo për udhëtarët, përfshirë shqiptarët

Për muajt në vijim:

pasaportat do të vazhdojnë të vulosen manualisht në shumicën e pikave kufitare,

zbatimi i plotë i sistemit biometrik do të shtyhet për në shtator 2026,

ndërsa udhëtarët nga vendet jo anëtare të BE-së, përfshirë Shqipërinë, do t’i nënshtrohen rregullave ekzistuese të qëndrimit 90 ditë brenda 180 ditëve.

Komisioni Evropian ka theksuar se shtyrja synon të sigurojë stabilizimin e sistemit, shmangien e kaosit gjatë verës dhe garantimin e një zbatimi të sigurt e funksional të EES në të gjitha pikat kufitare të Bashkimit Evropian. /noa.al