TIRANË – Qeveria shqiptare ka publikuar në Fletoren Zyrtare Planin e Veprimit për Schengen 2026–2030, një dokument strategjik që synon harmonizimin e legjislacionit dhe praktikave administrative të Shqipërisë me standardet e Bashkimit Europian, si dhe lehtësimin e lëvizjes së lirë brenda zonës Schengen.

Plani parashikon masa konkrete për përmirësimin e menaxhimit të kufijve, forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe ndërkombëtar, si dhe rritjen e kapaciteteve të strukturave përgjegjëse për kontrollin kufitar.

Një rol kyç në zbatimin e planit do të ketë Koordinatori Kombëtar i Schengen-it, në nivelin e zëvendësministrit të Brendshëm, i cili do të mbikëqyrë dhe koordinojë të gjitha aktivitetet. Ai do të bashkëpunojë me një mekanizëm kombëtar që përfshin Ministrinë e Brendshme, Policinë e Shtetit, Doganat, Ministrinë për Europën dhe Punët e Jashtme, Ministrinë e Drejtësisë, Forcat e Armatosura/Rojën Bregdetare, si dhe agjenci të tjera shtetërore.

Dokumenti adreson gjithashtu sfidat e migracionit të parregullt, duke synuar përmirësimin e kapaciteteve pritëse dhe zbatimin efektiv të legjislacionit për azilin në përputhje me standardet e BE-së. Bashkëpunimi me Agjencinë e Bashkimit Europian për Azilin (EUAA) dhe Frontex-in parashikohet të forcojë sistemin kombëtar të pritjes, procedurat e kthimit dhe ripranimit të shtetasve të huaj.

Financimi i masave do të sigurohet kryesisht nga buxheti i shtetit, ndërsa mbështetja e Bashkimit Europian dhe donatorëve ndërkombëtarë do të fokusohet në projekte strategjike, veçanërisht në infrastrukturë dhe sisteme të teknologjisë së informacionit.

Shqipëria do të marrë pjesë gjithashtu në grupet e vlerësimit Schengen dhe në programe trajnimi të udhëhequra nga Komisioni Europian, me synim garantimin e një zbatimi efektiv dhe harmonizimi të plotë me acquis-in e Schengen-it.

Zbatimi i këtij plani synon të afrojë Shqipërinë me anëtarësimin në zonën Schengen, duke përmirësuar sigurinë kufitare, respektimin e të drejtave themelore dhe duke lehtësuar lëvizjen e lirë për qytetarët dhe bizneset.

Aktualisht, zona Schengen përfshin 29 shtete, nga të cilat 25 janë vende anëtare të Bashkimit Europian dhe 4 vende joanëtare.