Shoferët e kamionëve në disa vende të Ballkanit kanë ndërmarrë sërish aksione bllokuese në pikat kufitare, në shenjë proteste ndaj pasojave që, sipas tyre, po shkakton sistemi i ri digjital i Bashkimit Evropian për hyrje-daljet në hapësirën Shengen.

Protesta hyri të mërkurën (28 janar 2026) në ditën e tretë, duke prekur dhjetëra pikëkalime kufitare në Bosnje dhe Hercegovinë, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut. Aksione të ngjashme u shënuan edhe nga shoferët serbë, të cilët bllokuan kalimet drejt vendeve të BE-së, duke krijuar kolona të gjata kamionësh.

Situata më e rënduar u raportua në pikëkalimin Bajakovo, kalimi kryesor ndërmjet Kroacisë dhe Serbisë, ku, sipas policisë kufitare, kolona e kamionëve arriti një gjatësi rreth dy kilometra. Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë së Serbisë (CCIS) paralajmëroi se ekonomitë e Ballkanit Perëndimor po pësojnë humbje ditore prej rreth 100 milionë eurosh nga vlera e eksporteve të bllokuara.

Arrestimet, shkaku kryesor i protestës

Aksionet janë koordinuar nga shoqatat e spedicionit, të cilat kundërshtojnë zbatimin e sistemit digjital Entry/Exit System (EES), në fuqi që nga tetori për shtetasit e vendeve joanëtare të BE-së. Ky sistem zëvendëson vulat tradicionale në pasaporta, duke regjistruar në mënyrë elektronike hyrje-daljet, të dhënat e udhëtimit dhe informacionet biometrike në një databazë të përbashkët për hapësirën Shengen. Qëllimi i tij është forcimi i kontrollit të kufijve të jashtëm të BE-së.

Sipas CCIS, protestat janë nxitur nga arrestimet e përsëritura të shoferëve që kanë tejkaluar rregullin e qëndrimit maksimal prej 90 ditësh brenda një periudhe 180-ditore në territorin e BE-së. Edhe pse kjo rregullore ka qenë në fuqi prej kohësh, sistemi EES ka mundësuar një zbatim më të rreptë dhe më të saktë të saj.

Organizatorët e protestës kanë bërë të ditur se bllokadat do të hiqen vetëm nëse hapen negociata për vendosjen e rregullave përjashtuese, të cilat do të garantonin shmangien e arrestimeve të shoferëve gjatë ushtrimit të aktivitetit të tyre profesional.

Reagimi i BE-së dhe rëndësia ekonomike e rajonit

Të hënën (26 janar 2026), një zëdhënës i Komisionit Evropian deklaroi se Brukseli është i informuar për shqetësimet e ngritura nga sektori i transportit dhe po e ndjek nga afër zhvillimin e situatës.

Sipas të dhënave zyrtare, Bashkimi Evropian mbetet partneri kryesor tregtar i vendeve të Ballkanit Perëndimor, duke përbërë rreth 60 për qind të volumit të përgjithshëm tregtar të rajonit. Vetëm gjatë vitit 2024, shkëmbimet tregtare të mallrave mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor arritën mbi 83 miliardë euro.