Dimri rrit oreksin: çfarë ndodh në trupin tonë kur bie temperatura?

Gjatë dimrit, shumë prej nesh vërejnë se zakonet ushqimore ndryshojnë. Oreksi shpesh rritet dhe shoqërohet me një prirje natyrale drejt ushqimeve më të rënda, më të ngopura dhe të ngrohta, si supat dhe gatimet e shtëpisë.

Njëkohësisht, oreksi në këtë periudhë ndikohet edhe nga faktorë shoqërorë dhe emocionalë. Festat, tryezat familjare dhe takimet shoqërore që rrotullohen rreth ushqimit mund të na çojnë lehtësisht drejt mbikonsumimit.

Por çfarë është ajo që, sipas shkencës, e bën dimrin të ndikojë kaq fort në oreksin tonë?

Oreks më i madh? Reagimi natyror i trupit ndaj të ftohtit

Dimri mund të shkaktojë rritje të metabolizmit, pasi trupi përpiqet të ruajë temperaturën normale. Kur temperaturat bien, organizmi përdor një formë të veçantë yndyre për të prodhuar nxehtësi. Kjo ndodh sepse trupi ka nevojë për më shumë energji për të qëndruar i ngrohtë.

Studime shkencore tregojnë se kjo lloj yndyre, e njohur si yndyrë kafe, mund të rrisë metabolizmin deri në 14% pas ekspozimit ndaj të ftohtit. Kjo do të thotë se trupi djeg më shumë kalori dhe, si pasojë, lind nevoja për të ngrënë më shumë për të kompensuar energjinë e humbur.

Procesi i tretjes

Nuk është vetëm metabolizmi që rritet gjatë dimrit, por edhe procesi i tretjes luan rol të rëndësishëm. Kur konsumojmë ushqim, trupi punon për ta përpunuar atë dhe ky proces prodhon nxehtësi. Tretja funksionon si një mekanizëm natyror për ngrohjen e trupit dhe për forcimin e metabolizmit.

Prandaj, ngrënia më e shpeshtë ose zgjedhja e ushqimeve më të pasura gjatë dimrit mund të krijojë ndjesinë se po e ngrohim trupin përmes ushqimit. Pjatat e pasura me karbohidrate dhe proteina ndihmojnë në prodhimin e nxehtësisë dhe sigurojnë energjinë e nevojshme për të përballuar të ftohtin.

Serotonina: lidhja mes të ftohtit dhe humorit

Ditët më pak me diell gjatë dimrit ndikojnë në prodhimin e serotoninës, e njohur si hormoni i humorit të mirë. Serotonina rregullon gjendjen emocionale dhe, kur nivelet e saj bien, mund të ndihemi më të lodhur, më të trishtuar ose pa energji. Kjo shpesh na shtyn të kërkojmë kënaqësi në ushqim.

Kjo është arsyeja pse shumë njerëz kërkojnë ushqime të pasura me karbohidrate dhe kalori gjatë dimrit. Karbohidratet jo vetëm që ofrojnë energji, por ndihmojnë edhe në rritjen e nivelit të serotoninës, duke përmirësuar humorin dhe duke kompensuar mungesën e dritës natyrore.

Një studim i publikuar në revistën shkencore European

Neuropsychopharmacology tregoi se personat që vuajnë nga Çrregullimi Emocional Sezonal kishin rreth 5% më shumë SERT, një proteinë që rregullon sinjalet e serotoninës, gjatë dimrit krahasuar me verën.

A është shqetësuese rritja e oreksit gjatë dimrit?

Është normale që gjatë dimrit të ndiejmë më shumë uri dhe të orientohemi drejt ushqimeve më të pasura, pasi trupi përshtatet me ndryshimet sezonale dhe fiziologjike.

Megjithatë, kur rritja e oreksit shoqërohet me mbikonsum të shpeshtë ose me ushqyerje emocionale të pakontrolluar, mund të kërkojë vëmendje më të madhe. Në disa raste, kjo lidhet me gjendje si çrregullimi emocional sezonal ose çrregullimi i mbingrënies. Nëse ndryshimet në oreks apo në zakonet ushqimore krijojnë vështirësi në përditshmëri, këshillohet konsultimi me një specialist.