BE miraton valën e dytë të financimit SAFE: 74 miliardë euro për tetë shtete anëtare

Komisioni Evropian ka miratuar planet e mbrojtjes së tetë shteteve anëtare, mes të cilave edhe Greqia fqinje, në kuadër të nismës “Veprim për Sigurinë në Evropë” (SAFE). Konkretisht, Komisioni i ka paraqitur Këshillit një propozim për dhënien e mbështetjes financiare për Estoninë, Greqinë, Italinë, Letoninë, Lituaninë, Poloninë, Sllovakinë dhe Finlandën.

Vendimi vjen pas vlerësimit të Planeve Kombëtare të Investimeve në Mbrojtje të këtyre vendeve dhe hap rrugën për disbursimin e valës së parë të kredive afatgjata me kosto të ulët në kuadër të SAFE.

Financim prej 74 miliardë eurosh

Nivelet e financimit për secilin shtet u përcaktuan paraprakisht në shtator, mbi bazën e parimeve të solidaritetit dhe transparencës. Ky grup-vendesh ka të drejtë të përfitojë rreth 74 miliardë euro pas nënshkrimit të marrëveshjeve të huasë.

Pas përfundimit të vlerësimit nga Komisioni, Këshilli ka afat katër javë për të nxjerrë vendimet zbatuese. Më pas, Komisioni do të finalizojë marrëveshjet e huasë, ndërsa pagesat e para pritet të nisin në mars 2026. Ndërkohë, vlerësimi i planeve të shteteve të tjera anëtare vijon.

Industri mbrojtëse më e fortë evropiane

Rregullorja SAFE u miratua më 27 maj 2025, në kuadër të paketës “Gatishmëria 2030”, që synon rritjen e investimeve në kapacitetet mbrojtëse të BE-së. Komisioni pret që SAFE të mundësojë rritje të menjëhershme dhe të konsiderueshme të investimeve përmes prokurimeve të përbashkëta nga industria evropiane e mbrojtjes, duke përmirësuar ndërveprueshmërinë, parashikueshmërinë dhe duke ulur kostot.

Ukraina dhe vendet e EFTA/EEA do të mund të marrin pjesë në prokurime të përbashkëta dhe të blejnë nga industritë e tyre. Gjithashtu, edhe vendet kandidate, potencialisht kandidate dhe ato me marrëveshje partneriteti sigurie me BE-në do të kenë mundësi pjesëmarrjeje, si dhe të negociojnë marrëveshje të posaçme për përfshirjen e industrive të tyre në këto kontrata publike.