Prishtinë, 26 Janar 2026 – Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka përshëndetur avancimin e Projektligjit për vlerësimin e diskriminimit ndaj shqiptarëve në Luginë të Preshevës, duke theksuar se “diskriminimi kundër komunitetit shqiptar në Serbi nuk është më i padukshëm dhe nuk tolerohet”.

Osmani ka vënë në dukje se Serbia ka kryer vazhdimisht shkelje të të drejtave të pakicave, duke përfshirë pasivizimin e qëllimshëm të shqiptarëve, shtypjen e gjuhës shqipe, përjashtimin nga institucionet publike, diskriminimin në arsim, marginalizimin ekonomik dhe frikësimin nga autoritetet qendrore.

Projektligji, i cili u miratua më 21 janar nga Komiteti për Punë të Jashtme i Kongresit amerikan, i kërkon sekretarit të Shtetit të SHBA, Marco Rubio, të përgatisë një raport gjithëpërfshirës mbi trajtimin e pakicave etnike në Serbi, me fokus të veçantë tek shqiptarët e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit.

Presidentja Osmani falënderoi anëtarin e Dhomës së Përfaqësuesve, Keith Self, dhe kryetarin e Komitetit për Punë të Jashtme, Brian Mast, për mbështetjen dypartiake të projektligjit. Sipas procedurës, pas shqyrtimit nga komiteti, projektligji do t’i dërgohet për votim gjithë Dhomës së Përfaqësuesve, më pas Senatit, dhe në fund për nënshkrim nga presidenti amerikan Donald Trump.

Ky ligj adreson çështje të rëndësishme si pasivizimi i adresave të shqiptarëve, kufizimet në përdorimin e gjuhës shqipe në institucionet publike, diskriminimin në arsim – përfshirë mosnjohjen e diplomave të Kosovës – dhe mungesën e teksteve shkollore në gjuhën shqipe.

Pasivizimi i qytetarëve shqiptarë nënkupton humbjen e shtetësisë serbe dhe të drejtave civile, përfshirë të drejtën për të votuar, pasuri, sigurim shëndetësor, pension dhe mundësi punësimi. Çështja është evidentuar edhe në raportin e Departamentit amerikan të Shtetit për të drejtat e njeriut në Serbi për vitin 2023.

Projektligji ka marrë mbështetje edhe nga politikanë shqiptarë dhe nga Këshilli Kombëtar Shqiptar në Serbi. Sipas regjistrimit të popullsisë më 2022, në Serbi jetojnë mbi 60,000 shqiptarë, duke u renditur pakica e katërt më e madhe në këtë shtet. Raportet ndërkombëtare theksojnë se Lugina e Preshevës mbetet e izoluar dhe merr vëmendje kryesisht gjatë periudhave zgjedhore.