Zhgënjimi me Macron, raportet me Trump dhe interesat strategjike

EUROPË – Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni pritet të takohen sot në Romë, në vilën historike Doria Pamphilj, në një përpjekje për të konsoliduar një aleancë që po perceptohet gjithnjë e më shumë si një bosht i ri i fuqishëm brenda Bashkimit Evropian.

Sipas analizave të mediave ndërkombëtare, dy liderët ndajnë një profil të ngjashëm politik: atlantistë të krahut të djathtë, të orientuar drejt stabilizimit të marrëdhënieve transatlantike dhe uljes së tensioneve me presidentin amerikan Donald Trump. Një tjetër pikë bashkuese mes tyre është zhgënjimi i përbashkët ndaj presidentit francez Emmanuel Macron, i cili shihet gjithnjë e më shpesh si një partner i vështirë në vendimmarrjen evropiane.

Ftohja me Parisin dhe afrimi Berlin–Romë

Mediat e huaja theksojnë se afrimi i Merz me Melonin lidhet pjesërisht me pakënaqësinë e Berlinit ndaj Parisit. Gjermania është e irrituar nga përpjekjet e Francës për të penguar marrëveshjen tregtare BE–Mercosur me vendet e Amerikës së Jugut, një pakt që Berlini e konsideron kyç për eksportet industriale gjermane.

Në të njëjtën kohë, Gjermania po shqyrton mundësinë e tërheqjes nga një program i përbashkët franko-gjerman për avionë luftarakë, me vlerë rreth 100 miliardë euro, për shkak të mosmarrëveshjeve të vazhdueshme me Parisin.

Marrëveshje konkrete dhe ambicie industriale

Gjatë samitit të sotëm në Romë, Merz dhe Meloni pritet të nënshkruajnë një marrëveshje bashkëpunimi në fushën e mbrojtjes. Në total, në takimet dypalëshe do të marrin pjesë 21 ministra të lartë nga të dy vendet, ndërsa parashikohet nënshkrimi i rreth 10 marrëveshjeve të ndryshme, sipas qeverisë italiane.

Sipas Politico, nisma më ambicioze e këtij bashkëpunimi është hartimi i një plani të përbashkët veprimi për ringjalljen e industrisë evropiane dhe zgjerimin e eksporteve, dokument që pritet t’i paraqitet samitit të Këshillit Evropian më 12 shkurt. Berlini dhe Roma e përshkruajnë veten si dy ekonomitë kryesore industriale të kontinentit – një retorikë që pritet të shkaktojë bezdi në Paris.

“Martesë interesi”, jo aleancë pa dallime

Megjithatë, raporti mes Merz dhe Melonit nuk është pa tensione. Politico e përshkruan këtë bashkëpunim si një “martesë interesi”. Meloni ka refuzuar të mbështesë idenë gjermane për përdorimin e aseteve ruse të ngrira për financimin e ndihmës ushtarake për Ukrainën, ndërsa Merz fillimisht hezitoi të mbështeste marrëveshjen BE–Mercosur për të siguruar koncesione për fermerët italianë.

Italia, tradicionalisht, ka kërkuar politika fiskale më fleksibël në BE dhe në këtë aspekt ka qenë më pranë Francës, ndërsa Gjermania ka mbrojtur disiplinën e rreptë buxhetore. Megjithatë, edhe këtu po vërehet një konvergjencë: Meloni ka ndërmarrë masa shtrënguese në buxhetin italian, ndërsa Merz po udhëheq një zgjerim historik të shpenzimeve për infrastrukturë dhe mbrojtje, të financuara nga borxhi.

Ndryshimet e brendshme politike

Aleanca Merz–Meloni është gjithashtu produkt i transformimeve të brendshme politike në të dy vendet. Meloni ka zhvendosur partinë e saj nacionaliste “Vëllezërit e Italisë” drejt qendrës, veçanërisht në politikën e jashtme. Nga ana tjetër, rritja e ekstremit të djathtë të “Alternativës për Gjermaninë” ka detyruar Merz të pozicionojë CDU-në më djathtas në çështjet e emigracionit.

Kjo afrim ideologjik ka lehtësuar normalizimin e marrëdhënieve. Teksa Merz kërkon partnerë evropianë për të frenuar flukset e azilkërkuesve, për të ulur rregullimin dhe për të promovuar tregtinë, Meloni po shfaqet gjithnjë e më shumë si një aleate kyçe – dhe si një kundërpeshë strategjike ndaj rolit tradicional të Francës në BE. DW