Sa shpesh konsumon sallame dhe mishra të përpunuar?

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka shpallur sallamrat dhe proshutat si dhe çdo lloj mishi të tjetër të përpunuar dhe ambalazhuar të familjes së sallameve.  proshutave dhe salsiçe si kancerogjenë të Tipit 1.

Grupi 1 është i njëjti nivel me: duhanin, asbestin etj., raporton noa.al.

Organizata Botërore e Shëndetësisë njoftoi se sallamet dhe mishrat e përpunuar janë klasifikuar si kancerogjenë të Grupit 1, pasi ekzistojnë prova të forta shkencore se mund të shkaktojnë kancer te njerëzit.

Grupi 1 tregon sigurinë e provave, jo nivelin e rrezikshmërisë. Në këtë kategori përfshihen gjithashtu duhani, asbesti dhe arseniku.

Ja çfarë thotë shkenca:

Rreziku i kancerit

Konsumimi i rreth 50 gramë mish të përpunuar në ditë (afërsisht dy feta proshutë) lidhet me një rritje të ndjeshme të rrezikut të kancerit të zorrës së trashë (kolorektal).

Studime më të fundit lidhin gjithashtu konservuesit e mishrave të përpunuar me një rrezik më të lartë për kancer të gjirit dhe të prostatës.

Sëmundjet e zemrës dhe diabeti

Një analizë e gjerë e vitit 2025, e publikuar në Nature Medicine, nuk ka identifikuar një nivel të sigurt konsumimi të mishrave të përpunuar. Edhe sasi të vogla ditore janë shoqëruar me rritje të rasteve të diabetit të tipit 2 dhe sëmundjes ishemike të zemrës.

Përmbajtje e lartë e natriumit dhe yndyrnave jo të shëndetshme

Sallamet janë shpesh shumë të pasura me natrium dhe yndyrna të ngopura, të cilat mund të kontribuojnë në hipertension, rritje të kolesterolit LDL dhe rritje të rrezikut për goditje në tru.

Pse sallamet konsiderohen të dëmshme

Nitratet dhe nitritet e përdorura si konservues mund të formojnë nitrozamina, përbërje të njohura për dëmtimin e ADN-së dhe të mukozës së zorrës së trashë. Shumë sallame janë gjithashtu ultra-të përpunuara, të prodhuara nga pasta mishi të rindërtuara me aditivë si karragjenina, maltodekstrina dhe lëndë të ngurta të shurupit të misrit.

Kjo nuk do të thotë se një sanduiç i vetëm shkakton kancer.

Rreziku varet nga sa shpesh dhe sa shumë konsumohen.

Ndërgjegjësimi ndihmon për të bërë zgjedhje më të mira.

📚 Burime (PMID)

– Klasifikimi i OBSH/IARC për mishrat e përpunuar – PMID: 26514903

– Mish i përpunuar dhe rreziku i kancerit kolorektal – PMID: 25217673

– Ushqime ultra-të përpunuara dhe rreziku kardiometabolik – PMID: 35277144 /noa.al