Trump kërcënon me tarifa 10% ndaj 8 vendeve europiane për shkak të Groenlandës

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se duke nisur nga muaji shkurt, SHBA do të vendosë një tarifë importi prej 10% ndaj mallrave që vijnë nga tetë vende europiane, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kontrollit amerikan mbi Groenlandën. Lajmi është raportuar nga Associated Press, citon noa.al.

Sipas Trump, vendet që do të preken nga kjo masë janë Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda. Ai paralajmëroi se tarifa mund të rritet deri në 25% nga 1 qershori, nëse nuk arrihet një marrëveshje për atë që e quajti “blerja e plotë dhe totale e Groenlandës” nga Shtetet e Bashkuara.

Deklarata u bë përmes rrjetit social Truth Social, ndërsa Trump ndodhej në klubin e tij të golfit në West Palm Beach, Florida. Presidenti amerikan la të kuptohet se po përdor tarifat si mjet presioni për të detyruar Danimarkën dhe vendet e tjera europiane të hyjnë në negociata mbi statusin e Groenlandës, territor autonom nën sovranitetin danez dhe pjesë e NATO-s.

“SHBA është e hapur menjëherë për negociata me Danimarkën dhe/ose çdo vend tjetër që ka vënë kaq shumë në rrezik, pavarësisht gjithçkaje që kemi bërë për ta,” shkroi Trump.

Kërcënimi ka shkaktuar reagime të forta në Europë. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Europian, Antonio Costa, deklaruan se tarifat do të minonin marrëdhëniet transatlantike dhe do të rrezikonin një përshkallëzim të rrezikshëm të tensioneve. Ata theksuan se Europa do të mbetet e përkushtuar në mbrojtjen e sovranitetit të saj.

Edhe Danimarka reagoi, me ministrin e Jashtëm Lars Løkke Rasmussen që e cilësoi vendimin e Trump si një “surprizë”, sidomos pas takimeve konstruktive që autoritetet daneze kishin pasur së fundmi në Uashington.

Ndërkohë, protesta janë zhvilluar si në Nuuk, kryeqytetin e Groenlandës, ashtu edhe në Kopenhagen, ku qindra qytetarë marshuan në mbështetje të vetëqeverisjes së ishullit dhe kundër pretendimeve amerikane. Demonstruesit mbajtën pankarta me mesazhe si “Hands Off” dhe “Asnjë vend nuk është në shitje”.

Trump ka argumentuar se Groenlanda është thelbësore për sigurinë kombëtare të SHBA-së, duke përmendur rrezikun e mundshëm nga Rusia dhe Kina, si dhe rëndësinë strategjike të ishullit për sistemet e mbrojtjes raketore dhe burimet minerare. Aktualisht, SHBA ka prani ushtarake në Groenlandë bazuar në një marrëveshje mbrojtjeje të vitit 1951, por mbrojtja e territorit mbetet përgjegjësi e Danimarkës.

Kërcënimi me tarifa vjen në një moment delikat për marrëdhëniet SHBA–BE dhe pritet të jetë një nga temat kryesore të diskutimit në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, ku Trump dhe liderët europianë pritet të përballen drejtpërdrejt në ditët në vijim.