Administrata Trump prezantoi javën e kaluar një piramidë të re ushqimore dhe udhëzime të përditësuara dietike për qytetarët në SHBA, të cilat bëjnë thirrje për prioritet ndaj proteinave cilësore, yndyrnave të shëndetshme, frutave, perimeve dhe drithërave integrale, duke shmangur ushqimet shumë të përpunuara dhe karbohidratet e rafinuara.

“Si Sekretar i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore, mesazhi im është i qartë: hani ushqim të vërtetë”, deklaroi Sekretari i HHS, Robert F. Kennedy Jr., gjatë një konference në Shtëpinë e Bardhë, së bashku me Sekretaren e Bujqësisë Brooke Rollins dhe zyrtarë të tjerë shëndetësorë. Kennedy e cilësoi këtë si “rivendosjen më të rëndësishme të politikës federale të ushqyerjes në histori”.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha CBS News që citon noa.al, se udhëzimet e reja janë “të bazuara në shkencë”. Në një fletë informuese, administrata thekson se këto udhëzime rikthejnë “shkencën dhe arsyen e shëndoshë”, duke vendosur ushqimin e vërtetë në qendër të shëndetit.

Kufizime të reja për ushqimet shumë të përpunuara

Për herë të parë, rekomandimet zyrtare u bëjnë thirrje amerikanëve të shmangin ushqimet shumë të përpunuara.

Sipas një raporti të Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), 55% e popullsisë amerikane merr më shumë se gjysmën e kalorive ditore nga ushqime ultra të përpunuara. Udhëzimet e mëparshme (2020–2025) nuk i përmendnin këto ushqime.

Udhëzimet e reja kërkojnë shmangien e:

ushqimeve të paketuara, të gatshme për konsum, shumë të kripura ose të ëmbla

pijeve të ëmbëlsuara si pijet freskuese, pijet energjike dhe lëngjet artificiale

Sipas një rishikimi të publikuar në revistën mjekësore The BMJ (2024), dietat e pasura me ushqime ultra të përpunuara lidhen me 32 pasoja të rënda shëndetësore.

Kufizime për sheqernat, aromat dhe ngjyruesit artificialë

Udhëzimet e reja theksojnë se “asnjë sasi e sheqernave të shtuara” nuk rekomandohet, veçanërisht për fëmijët.

Një vakt nuk duhet të përmbajë më shumë se 10 gramë sheqer të shtuar

Sheqernat natyrale (nga frutat, qumështi etj.) nuk konsiderohen sheqerna të shtuara

Gjithashtu rekomandohet kufizimi i:

aromave artificiale

ngjyruesve

ëmbëltuesve artificialë me pak kalori

konservantëve artificialë

Lufta kundër sëmundjeve kronike dhe mbështetja e shëndetit të zorrëve

Udhëzimet dietike shërbejnë si bazë për programet federale ushqimore, përfshirë SNAP dhe ushqimin në shkolla.

Administrata thekson se ndjekja e këtyre udhëzimeve do të:

ulë ndjeshëm sëmundjet kronike

reduktojë kostot shëndetësore me rreth 600 miliardë dollarë në vit

Shpenzimet e larta shëndetësore dhe jetëgjatësia më e ulët në SHBA lidhen kryesisht me sëmundje të shkaktuara nga ushqimi, si:

obeziteti

diabeti i tipit 2

sëmundjet e zemrës

Alzheimeri

Theksohet rëndësia e mikrobiomës së zorrëve, duke rekomanduar:

perime

fruta

ushqime të fermentuara

ushqime të pasura me fibra

“Fundi i luftës kundër yndyrnave të shëndetshme”

Udhëzimet e reja kërkojnë:

marrjen e yndyrnave kryesisht nga burime natyrore, si: mish, vezë, peshk, arra, qumësht i plotë, avokado

përdorimin e vajit të ullirit, gjalpit ose dhjamit të viçit për gatim

Megjithatë:

yndyrnat e ngopura nuk duhet të kalojnë 10% të kalorive ditore

Fokus i shtuar te proteinat dhe “ushqimi i vërtetë”

Rekomandohet konsumimi i proteinave cilësore në çdo vakt, si:

vezë

mish pule

peshk

mish i kuq

bishtajore, arra dhe fara

Sasia e rekomanduar:

1.2 – 1.6 g proteinë për kg peshë trupore në ditë

Fëmijët kanë nevojë për më shumë proteina për zhvillim optimal.

Fruta, perime dhe drithëra integrale

Rekomandohet:

të paktën 3 porcione perime në ditë

2 porcione fruta në ditë

2–4 porcione drithëra integrale

Produktet e ngrira, të thata ose të konservuara pa sheqer të shtuar janë alternativa të pranueshme.

Piramida e re ushqimore

Piramida e re paraqet:

në krye: proteina, produkte bulmeti, yndyrna të shëndetshme, fruta dhe perime

në bazë: drithëra integrale

Konsum më i ulët i alkoolit

Udhëzimet e reja rekomandojnë:

më pak alkool për shëndet më të mirë

shmangie totale për gratë shtatzëna, personat në rikuperim nga varësia dhe ata me probleme shëndetësore

Luftimi i sëmundjeve kronike dhe mbështetja e shëndetit të zorrëve 

Udhëzimet dietike përdoren si bazë për programet federale të ushqimit, duke përfshirë SNAP dhe programet e vakteve shkollore. Fleta e fakteve për udhëzimet e reja thotë se respektimi nga publiku i udhëzimeve të reja "do të ulë ndjeshëm sëmundjet kronike – dhe kostot e kujdesit shëndetësor – për amerikanët".

Fleta e fakteve thoshte se niveli i lartë i shpenzimeve shëndetësore në SHBA dhe një jetëgjatësi pesë vjet më e shkurtër se në vendet e tjera të zhvilluara është "kryesisht për shkak të sëmundjeve kronike të lidhura me ushqimin".

Gjithashtu thuhej se ulja e shkallës së obezitetit, diabetit të tipit 2, sëmundjeve të zemrës dhe sëmundjes së Alzheimerit do të shkurtonte rreth 600 miliardë dollarë në kostot vjetore të kujdesit shëndetësor. Studimet e mëparshme kanë treguar gjithashtu një lidhje të mundshme midis dietës dhe sëmundjes së Alzheimerit.

Udhëzimet e reja nxjerrin në pah rëndësinë e shëndetit të zorrëve dhe mikrobiomës brenda zorrëve të një personi. Mikrobioma e zorrëve përfshin triliona baktere, viruse dhe kërpudha, ekuilibri i të cilave është i rëndësishëm për shëndet të mirë.

Udhëzimet e reja kërkojnë konsumimin e perimeve, frutave, ushqimeve të fermentuara dhe ushqimeve me fibra të larta për të mbështetur një mikrobiomë të larmishme të zorrëve.

Reagime dhe kritika

Shoqata Mjekësore Amerikane e përshëndeti udhëzimin, duke e quajtur “ushqimi është mjekësi”.

Megjithatë, disa ekspertë kritikojnë:

theksin e madh te mishi dhe bulmeti

mungesën e fokusit te proteinat bimore /noa.al