Irani po përjeton një nga valët më të forta të protestave antiqeveritare në dekadat e fundit, teksa mbi 1.5 milion qytetarë raportohet se kanë dalë në rrugë në qytete të ndryshme të vendit, duke sfiduar hapur regjimin në Teheran.

Demonstratat, të shoqëruara me përplasje, zjarrvënie dhe shkatërrime, kanë nxitur një reagim të ashpër nga autoritetet iraniane, të cilat kanë vendosur masa të forta sigurie dhe kanë kufizuar ndjeshëm aksesin në internet.

Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, përfshirë BBC, situata humanitare po përkeqësohet me shpejtësi. Vetëm në një spital në Teheran, raportohet se 110 persona kanë humbur jetën brenda një dite, ndërsa vlerësimet flasin për mbi 2,000 viktima që nga nisja e protestave më 28 dhjetor. Për shkak të bllokimit të komunikimeve, verifikimi i plotë i shifrave mbetet i vështirë.

Trupat e Gardës Revolucionare Islamike kanë akuzuar “elementë terroristë” për nxitjen e trazirave dhe kanë deklaruar se do të mbrojnë me çdo mjet sistemin qeverisës. Mediat shtetërore kanë raportuar zjarrvënie në ndërtesa publike, përfshirë një godinë bashkiake, si dhe kanë transmetuar pamje nga funeralet e anëtarëve të forcave të sigurisë të vrarë gjatë protestave në qytete si Shiraz, Qom dhe Hamadan.

Në këtë klimë të tensionuar, presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka reaguar përmes rrjeteve sociale, duke deklaruar se “Irani po sheh lirinë, ndoshta si kurrë më parë”, dhe duke shtuar se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të ndërhyjnë nëse është e nevojshme. Sipas burimeve diplomatike, Uashingtoni po shqyrton skenarë të ndryshëm veprimi, ndërsa paralajmërimet ndaj Teheranit janë shtuar ndjeshëm ditët e fundit.

Protestat filluan si reagim ndaj inflacionit të lartë dhe përkeqësimit të kushteve ekonomike, por u shndërruan shpejt në lëvizje politike, me thirrje për përfundimin e sundimit klerikal. Autoritetet iraniane akuzojnë Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin për nxitjen e destabilizimit, ndërsa situata mbetet e paqartë dhe me rrezik për përshkallëzim të mëtejshëm.