Auditimi i fundit i Kontrollit të Lartë të Shtetit ka nxjerrë në pah situatën problematike të shërbimit psiko-social në arsimin parauniversitar, duke evidentuar pabarazi të thella territoriale dhe strukturore, pavarësisht rritjes së stafit gjatë viteve të fundit.

Gjetjet kryesore të auditimit (2023–2024):

Rritja e stafit nuk mjafton për mbulimin e gjithë vendit:

Numri i punonjësve psiko-socialë arriti 824, një rritje prej 558 krahasuar me vitin shkollor 2014–2015.

Megjithatë, shpërndarja e tyre është e pabarabartë: disa zona, si Finiq–Dropull, nuk kanë fare shërbim, ndërsa në Selenicë dhe Tepelenë–Memaliaj, një punonjës mbulon deri në 18 shkolla.

Nxënës jashtë mbështetjes:

Rreth një e katërta e shkollave në vend nuk kanë shërbim psiko-social, përkatësisht 92,991 nxënës nuk marrin mbështetje.

Fenomeni është më i përhapur në zonat rurale.

Mbështetja për nxënësit me aftësi të kufizuara e pamjaftueshme:

Rreth 4,686 nxënës me aftësi të kufizuara nuk marrin asnjë mbështetje të strukturuar.

50 ZVAP me mbi 10 nxënës me aftësi të kufizuara nuk kanë punonjës shtesë sipas standardit ligjor (një punonjës shtesë për çdo 10 nxënës me aftësi të kufizuara).

Probleme infrastrukturore:

Kabinetet psiko-sociale shpesh nuk janë të dedikuara ekskluzivisht, ndahen me mjekët e shkollës, stafin administrativ ose oficerët e sigurisë.

Diferenca territoriale: DRAP Fier (89%) dhe DRAP Tiranë (74%) kanë më shumë ambiente të dedikuara, ndërsa rajone si Lezha dhe Korça kanë mungesa të mëdha. Procesi i rekrutimit dhe vendet vakante:

Gjatë 2021–2023, 92 vende vakante nuk u plotësuan përmes konkursit të rregullt, duke lënë pa shërbim rreth 15,000 nxënës.

Standardet e larta për punonjës të përhershëm (diplomë master në psikologji) dhe kriteret më të ulëta për kontrata të përkohshme krijojnë pabarazi, veçanërisht në zonat rurale.

Përfundim: Edhe pse ka pasur një rritje numerike të stafit psiko-social, shpërndarja jo uniforme, mungesa e infrastrukturës dhe përmbushja e pamjaftueshme e nevojave të nxënësve me aftësi të kufizuara krijojnë një boshllëk të madh në mbështetjen psiko-sociale në shkolla. Rreth një e katërta e shkollave dhe mijëra nxënës mbeten jashtë këtij shërbimi të domosdoshëm për zhvillimin e tyre.