Uashington, 5 janar 2026

Me një mesazh të drejtpërdrejtë gjeopolitik, Departamenti Amerikan i Shtetit publikoi në rrjetin X një foto të Donald Trump, të shoqëruar me frazën: “Kjo është hemisfera jonë”. Në mbishkrimin shoqërues, DASH thekson se Presidenti Trump “nuk do të lejojë që siguria e Shteteve të Bashkuara të rrezikohet”, një formulim që tejkalon retorikën dhe përçon një paralajmërim të qartë strategjik.

Postimi nuk ishte thjesht simbolik. Ai erdhi në një moment tensionesh të larta ndërkombëtare dhe u lexua gjerësisht si riafirmim i një doktrine historike që ka përcaktuar politikën amerikane për gati dy shekuj: Doktrina Monroe.

Operacioni i Karakasit dhe zgjimi i doktrinës Monroe

Operacioni amerikan në Venezuelë nuk shihet si një episod i izoluar. Për shumë analistë, ai përfaqëson formën më të ashpër dhe bashkëkohore të Doktrinës Monroe, e cila që nga viti 1823 e ka konsideruar Amerikën Latine si zonë me interesa jetike për SHBA-në.

Ajo që nisi si një deklaratë mbrojtëse kundër kolonializmit europian, me kalimin e dekadave u shndërrua në një instrument aktiv ndikimi dhe ndërhyrjeje. Sot, operacioni në Karakas sinjalizon se kjo doktrinë nuk është relike historike, por një praktikë ende funksionale.

This is OUR Hemisphere, and President Trump will not allow our security to be threatened. pic.twitter.com/SXvI868d4Z

— Department of State (@StateDept) January 5, 2026

Doktrina Monroe si vazhdimësi, jo si kujtesë historike

Që nga fillimi i shekullit XX dhe interpretimi i saj nga Theodore Roosevelt, Shtetet e Bashkuara e shpallën veten garant të “rendit” në Amerikën Latine. Gjatë Luftës së Ftohtë, kjo doktrinë u justifikua me luftën kundër komunizmit. Pas vitit 1991, ajo u vesh me gjuhën e demokracisë, të drejtave të njeriut dhe luftës kundër krimit të organizuar.

Megjithatë, thelbi mbeti i pandryshuar: asnjë fuqi rivale nuk duhet të fitojë thellësi strategjike pranë kufijve amerikanë.

Sot, rivali kryesor nuk është më Moska, por Pekini. Dhe Venezuela – me rezervat gjigante të energjisë, orientimin e eksporteve drejt Azisë dhe peshën gjeopolitike – është shndërruar në një pikë kyçe të kësaj përplasjeje. Operacioni në Karakas, sipas këtij këndvështrimi, ka më shumë të bëjë me mesazhin global sesa me vetë regjimin venezuelian: periferia strategjike e SHBA-së nuk është e negociueshme.

Nga sanksionet te fakti i kryer

Skema është e njohur në historinë e politikës amerikane: sanksione ekonomike, izolim diplomatik, presion i vazhdueshëm dhe tentativa për ndryshime të brendshme. Kur këto mekanizma nuk prodhojnë rezultatin e dëshiruar, pason veprimi i drejtpërdrejtë.

Kapja e një kreu shteti në detyrë përmes mjeteve ushtarake përfaqëson një përshkallëzim të hapur dhe një ndarje të qartë nga retorika e “rendit të bazuar në rregulla”, të cilën vetë SHBA-të e kanë promovuar për dekada.

Në këtë formë, Doktrina Monroe shfaqet në versionin e saj modern: jo domosdoshmërisht e shpallur, por e zbatuar; jo me grushte shteti klasike të Luftës së Ftohtë, por me operacione të shpejta dhe “kirurgjikale” që prodhojnë realitete të reja politike.

Çfarë është doktrina Monroe?

Doktrina Monroe u shpall në vitin 1823 nga presidenti amerikan James Monroe. Ajo përcaktonte se kontinenti amerikan nuk ishte më i hapur për kolonializmin europian, ndërsa SHBA-të zotoheshin të mos ndërhynin në çështjet e Europës. Në dukje, ishte një akt mbrojtës i një shteti të ri ndaj perandorive të vjetra.

Në praktikë, me kalimin e kohës, doktrina u shndërrua në bazën ideologjike të ndikimit amerikan në hemisferën perëndimore, duke justifikuar ndërhyrje politike, ekonomike dhe ushtarake në emër të sigurisë dhe stabilitetit.