Karakas, Venezuelë

Sirena për sulme ajrore dhe shpërthime të forta u dëgjuan në orët e para të mëngjesit në Karakas, duke shkaktuar panik dhe shqetësim te banorët. Sipas raportimeve lokale, shpërthimet nisën rreth orës 02:00 me orën lokale dhe të paktën shtatë detonime u dëgjuan në zona të ndryshme të kryeqytetit, ndërsa kolona të dendura tymi u panë mbi disa lagje.

Banorët raportuan gjithashtu fluturime të ulëta avionësh, ndërsa zona të tëra, veçanërisht në jug të qytetit pranë instalimeve ushtarake, mbetën pa energji elektrike. Një nga objektivat që dyshohet se është goditur është Fort Tiuna, kompleksi më i madh ushtarak në Venezuelë, ku ndodhen Ministria e Mbrojtjes dhe Akademia Ushtarake.

Pamjet e publikuara në rrjetet sociale tregojnë tym të dendur mbi kryeqytet, duke ushqyer dyshimet për sulme të drejtpërdrejta ndaj infrastrukturës ushtarake. Qeveria e presidentit Nicolas Maduro shpalli gjendje të jashtëzakonshme dhe akuzoi Shtetet e Bashkuara për sulme ndaj objektivave civile dhe ushtarake, ndërsa Uashingtoni nuk ka dhënë ende një reagim zyrtar mbi rolin e tij.

Ndërkohë, Administrata Federale e Aviacionit (FAA) lëshoi një ndalim për fluturimet e avionëve civilë amerikanë në hapësirën ajrore të Venezuelës, duke sugjeruar se situata e sigurisë mbetet e paqëndrueshme dhe se aktivitetet ushtarake janë ende në zhvillim.

A ka Venezuela kapacitet për t’i bërë ballë SHBA-së?

Pyetja që ngrihet është nëse Venezuela ka realisht kapacitetin ushtarak për të përballuar një përshkallëzim të drejtpërdrejtë me SHBA-në. Në letër, përgjigjja është pozitive, por realiteti paraqet kufizime serioze.

Forcat e Armatosura Kombëtare Bolivariane (FANB) numërojnë mbi 100 mijë trupa aktive. Presidenti Maduro e promovon Milicinë Kombëtare si një forcë shumë-milionëshe, por analistët e shohin atë më tepër si një instrument kontrolli të brendshëm dhe legjitimimi politik sesa si një forcë reale luftarake.

Vlerësimet e pavarura sugjerojnë se gatishmëria reale është dukshëm më e ulët, e dëmtuar nga vitet e krizës ekonomike, mungesa e mirëmbajtjes dhe furnizimeve. Ushtria venezueliane zotëron një përzierje armësh me origjinë ruse, sovjetike, perëndimore dhe kineze, përfshirë tanke T-72B1V, AMX-30V më të vjetër, automjete të blinduara VN-1 dhe artileri të rëndë si 2S19 Msta-S, BM-21 dhe një numër të kufizuar BM-30 Smerch.

Mbrojtja ajrore, pika më e fortë

Mbrojtja ajrore konsiderohet elementi më i fortë i Venezuelës. Vendi disponon sisteme ruse Buk-M2E, S-125 Pechora-2M të modernizuara dhe, mbi të gjitha, sistemet strategjike S-300VM (Antey-2500), të afta për të goditur objektiva ajrore në rreze të gjatë veprimi. Në teori, këto sisteme përbëjnë një pengesë serioze për çdo operacion ajror të thellë.

Megjithatë, analistët amerikanë vënë në dyshim disponueshmërinë reale të radarëve, pjesëve këmbimi dhe municioneve, duke theksuar boshllëqe të mëdha në mbulimin ajror.

Forcat Ajrore venezueliane kanë rreth 24 avionë luftarakë Su-30MK2 dhe një flotë të vjetëruar F-16 nga vitet ’80, me vlerë të kufizuar operative për shkak të embargos dhe mungesës së pjesëve rezervë. Edhe marina mbështetet kryesisht në korveta patrullimi dhe fregata të vjetra, ndërsa gatishmëria e dy nëndetëseve dizel-elektrike konsiderohet e pasigurt.

Ku qëndron ekuilibri?

Sipas analizës, SHBA-ja ka epërsi dërrmuese në teknologji, sensorë, komandë dhe kontroll, si dhe në fuqi detare dhe ajrore me rreze të gjatë veprimi. Uashingtoni mund të ushtrojë presion strategjik, të kontrollojë hapësirat detare dhe ajrore dhe të kufizojë lëvizjet pa hyrë drejtpërdrejt në zonat më të mbrojtura nga sistemet S-300.

Nga ana tjetër, Venezuela mund të rrisë kostot e çdo ndërhyrjeje pranë bregdetit dhe të përdorë mbrojtjen ajrore dhe narrativën e rezistencës si element parandalues. Megjithatë, mungesat strukturore në karburant, mirëmbajtje dhe logjistikë mbeten pika e saj më e dobët.

Në përfundim, Venezuela zotëron një arsenal të konsiderueshëm për standardet rajonale, por realiteti i gatishmërisë dhe pasojat e një dekade krize ekonomike e kufizojnë ndjeshëm aftësinë për t’u përballur me një fuqi si SHBA-ja. Analistët vlerësojnë se, në rast përshkallëzimi, përplasja e parë do të ndodhte në ajër dhe në detin e Karaibeve, jo në një konflikt të gjerë tokësor.