Gjenevë, 23 nëntor 2025 – Qeveritë evropiane kanë hartuar një kundërpropozim të thelluar ndaj planit 28-pikësh të Shteteve të Bashkuara për paqen në Ukrainë, i kritikuar gjerësisht si tepër i favorshëm për Rusinë. Dokumenti i ri, i përgatitur nga Britania, Gjermania dhe Franca, sjell ndryshime të rëndësishme duke përfshirë rikthimin e mundshëm të Rusisë në grupin G8 dhe rritjen e kufirit të forcave të armatosura ukrainase.

Plani u prezantua në takimin urgjent të Gjenevës, ku Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, pranoi se Uashingtoni po negocion disa rishikime të draftit origjinal. Rubio e quajti ditën e dialogut “më të rëndësishmen deri tani”, por theksoi se çdo tekst përfundimtar duhet të marrë miratimin e presidentit Trump dhe të qeverisë ruse, e cila vazhdon të ndryshojë pozicionet e saj.

Ndryshimet kryesore të planit evropian

Drafti i rishikuar evropian sjell disa pika kyçe që ndryshojnë dukshëm balancën e propozimit amerikan:

• Rikthimi i Rusisë në ekonominë globale dhe potencialisht në G8. • Rritja e kufirit të ushtrisë ukrainase në kohë paqeje nga 600,000 (propozimi SHBA-Rusi) në 800,000 trupa. • Heqja e pikës që parashikonte një koncesion të Donbasit në draftin amerikan. • Heqja e dispozitës kontroverse ku SHBA-të do të merrnin 50% të fitimeve të aseteve të ngrira ruse të investuara në Ukrainë. • Fillimi i negociatave territoriale duke u bazuar te vija aktuale e kontaktit, jo në dorëzime të njëanshme territoriale. • Garanci sigurie nga SHBA në frymën e Nenit 5 të NATO-s. • Asetet shtetërore ruse do të mbeten të ngrira deri në pagesën e plotë të kompensimit për dëmet e luftës.

Sipas Reuters, dokumenti evropian ruan strukturën e planit amerikan, por ndryshimet e propozuara janë thelbësore dhe synojnë të balancojnë presionin ndaj të dyja palëve.

Kundërpropozimi evropian me 28 pika

(1) Riafirmimi i sovranitetit të Ukrainës. (2) Një pakt gjithëpërfshirës mossulmimi mes Rusisë, Ukrainës dhe NATO-s. (3) Fshirja e pikës amerikane që parashikonte moszgjerimin e NATO-s dhe mos-pushtimin rus. (4) Hapja e dialogut Rusi–NATO për sigurinë evropiane. (5) Garanci të forta sigurie për Ukrainën. (6) Limiti i ushtrisë ukrainase vendoset në 800,000 trupa. (7) Anëtarësimi i Ukrainës në NATO mbetet i kushtëzuar nga unanimiteti. (8) Asnjë prani e përhershme trupash të NATO-s në Ukrainë. (9) Stacionimi i avionëve luftarakë të NATO-s në Poloni. (10) Garanci sigurie nga SHBA, ekuivalente me Nenin 5, me tre kushte përkatëse. (11) Ukraina mbetet kandidate për BE dhe merr akses preferencial në treg. (12) Një paketë globale rindërtimi, përfshirë një Fond të Zhvillimit të Ukrainës. (13) Riintegrimi i Rusisë në ekonominë botërore dhe në G8. (14) Kompensim i plotë për Ukrainën nga asetet ruse të ngrira. (15) Krijimi i Grupit të Sigurisë SHBA–Ukrainë–Rusi–BE. (16) Angazhimi rus për mos-agresion ndaj Evropës dhe Ukrainës. (17) Zgjerimi i marrëveshjeve bërthamore SHBA–Rusi. (18) Ukraina mbetet shtet jo-bërthamor. (19) Rinisja e centralit të Zaporizhias nën mbikëqyrjen e IAEA-s. (20) Adoptimi i standardeve evropiane mbi pakicat e gjuhësore e fetare. (21) Angazhim ukrainas për mosrimarrje territori me forcë. (22) Ndalesë absolute për ndryshime kufijsh me dhunë. (23) Ukraina ruan aksesin në lumin Dnieper dhe lundrimet në Detin e Zi. (24) Një komision humanitar për shkëmbimin e të burgosurve dhe ribashkimin e fëmijëve. (25) Zgjedhjet në Ukrainë pas nënshkrimit të marrëveshjes. (26) Dispozita për viktimat e luftës. (27) Marrëveshja do të jetë ligjërisht e detyrueshme, nën mbikëqyrjen e “Këshillit të Paqes” të kryesuar nga Trump. (28) Armëpushim i menjëhershëm dhe tërheqje sipas pikave të dakorduara, nën monitorimin amerikan.

Plani i ri sjell një qasje më të balancuar të Evropës, duke synuar shmangien e çdo dominimi amerikan në proces dhe duke i dhënë Ukrainës më shumë hapësirë negocimi, ndërsa mban presion të fortë ndaj Rusisë për t’u ri-integruar vetëm përmes kushteve të paqes dhe kompensimit.